Trung tướng Phan Thu đáng kính
Nhân chứng lịch sử
Trung tướng Phan Thu – Người “giải mã” nhiễu điện tử, góp phần hạ B-52 trên bầu trời Hà Nội
Trung tướng Phan Thu, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, là một trong những nhà khoa học quân sự và cán bộ chỉ huy xuất sắc của Quân chủng Phòng không – Không quân. Ông được biết đến như người đặt nền móng cho lực lượng trinh sát nhiễu điện tử của Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Sinh năm 1931, ông nhập ngũ từ năm 1950 và sớm gắn bó với lực lượng phòng không. Từ pháo cao xạ đến radar, ông không ngừng nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao khả năng chiến đấu của bộ đội phòng không Việt Nam.
Năm 1967, trước thủ đoạn gây nhiễu điện tử ngày càng tinh vi của không quân Mỹ, Quân chủng Phòng không – Không quân quyết định thành lập Đội nhiễu (Đội Trinh sát nhiễu) thuộc Bộ Tham mưu Quân chủng. Phan Thu được giao làm Đội trưởng đầu tiên.Đây là đơn vị đặc biệt, chuyên nghiên cứu chiến tranh điện tử, phân tích thủ đoạn gây nhiễu radar và tìm biện pháp “mở mắt thần” cho lực lượng phòng không Việt Nam.
Thời điểm ấy, máy bay Mỹ sử dụng nhiều loại thiết bị gây nhiễu hiện đại nhằm vô hiệu hóa radar và tên lửa SAM-2 của ta. Nhiều quả tên lửa bị mất điều khiển, không thể đánh trúng mục tiêu.
Sau khi bộ đội ta bắn rơi một máy bay F-4C của Mỹ và thu được thiết bị gây nhiễu ALQ-71 còn khá nguyên vẹn, Đội nhiễu do Phan Thu chỉ huy đã trực tiếp “mổ xẻ”, nghiên cứu từng chi tiết kỹ thuật.Từ kết quả phân tích ấy, ông cùng đồng đội đề xuất nhiều giải pháp cải tiến kỹ thuật giúp:– Khắc phục hoàn toàn hiện tượng nhiễu rãnh đạn– Nâng hiệu quả điều khiển tên lửa SAM-2– Giúp radar và tên lửa Việt Nam tiếp tục phát hiện, khóa mục tiêu chính xác
Những cải tiến ấy đã góp phần cực kỳ quan trọng giúp lực lượng phòng không Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, đặc biệt là các “pháo đài bay” B-52 trong Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12/1972.
Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 25/8/1970, đồng chí Phan Thu được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Không chỉ là vị tướng trận mạc, Trung tướng Phan Thu còn được biết đến như một nhà khoa học quân sự tận tụy, người đã góp phần đặt nền móng cho lĩnh vực tác chiến điện tử và radar quân sự Việt Nam.Hình ảnh người kỹ sư – người lính âm thầm bên những màn hiện sóng radar năm nào mãi là biểu tượng đẹp của trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo Việt Nam trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc.
Sinh năm 1931, ông nhập ngũ từ năm 1950 và sớm gắn bó với lực lượng phòng không. Từ pháo cao xạ đến radar, ông không ngừng nghiên cứu, cải tiến kỹ thuật nhằm nâng cao khả năng chiến đấu của bộ đội phòng không Việt Nam. Năm 1967, trước thủ đoạn gây nhiễu điện tử ngày càng tinh vi của không quân Mỹ, Quân chủng Phòng không – Không quân quyết định thành lập Đội nhiễu (Đội Trinh sát nhiễu) thuộc Bộ Tham mưu Quân chủng. Phan Thu được giao làm Đội trưởng đầu tiên.Đây là đơn vị đặc biệt, chuyên nghiên cứu chiến tranh điện tử, phân tích thủ đoạn gây nhiễu radar và tìm biện pháp “mở mắt thần” cho lực lượng phòng không Việt Nam. Thời điểm ấy, máy bay Mỹ sử dụng nhiều loại thiết bị gây nhiễu hiện đại nhằm vô hiệu hóa radar và tên lửa SAM-2 của ta. Nhiều quả tên lửa bị mất điều khiển, không thể đánh trúng mục tiêu. Sau khi bộ đội ta bắn rơi một máy bay F-4C của Mỹ và thu được thiết bị gây nhiễu ALQ-71 còn khá nguyên vẹn, Đội nhiễu do Phan Thu chỉ huy đã trực tiếp “mổ xẻ”, nghiên cứu từng chi tiết kỹ thuật.Từ kết quả phân tích ấy, ông cùng đồng đội đề xuất nhiều giải pháp cải tiến kỹ thuật giúp:– Khắc phục hoàn toàn hiện tượng nhiễu rãnh đạn– Nâng hiệu quả điều khiển tên lửa SAM-2– Giúp radar và tên lửa Việt Nam tiếp tục phát hiện, khóa mục tiêu chính xác Những cải tiến ấy đã góp phần cực kỳ quan trọng giúp lực lượng phòng không Việt Nam bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, đặc biệt là các “pháo đài bay” B-52 trong Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” tháng 12/1972. Với những thành tích đặc biệt xuất sắc, ngày 25/8/1970, đồng chí Phan Thu được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Không chỉ là vị tướng trận mạc, Trung tướng Phan Thu còn được biết đến như một nhà khoa học quân sự tận tụy, người đã góp phần đặt nền móng cho lĩnh vực tác chiến điện tử và radar quân sự Việt Nam.Hình ảnh người kỹ sư – người lính âm thầm bên những màn hiện sóng radar năm nào mãi là biểu tượng đẹp của trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần sáng tạo Việt Nam trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc. 
