TRUNG TƯỚNG SƠN CANG – NGƯỜI CON KHMER KIÊN TRUNG CỦA ĐẤT TRÀ VINH
Trong lịch sử đấu tranh giải phóng dân tộc và bảo vệ Tổ quốc, đồng bào Khmer Nam Bộ đã có nhiều đóng góp to lớn, xuất hiện nhiều tấm gương tiêu biểu về lòng yêu nước và tinh thần cách mạng. Trong số đó, Trung tướng Sơn Cang – người con ưu tú của dân tộc Khmer ở Trà Vinh – là một điển hình sáng ngời về ý chí kiên cường, lòng trung thành với Đảng, với nhân dân và sự tận tụy suốt đời vì sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc.Sơn Cang, thường gọi là Hai Cang, sinh ngày 28 tháng 2 năm 1948 trong một gia đình bần nông tại ấp Cây Xoài, xã Ngũ Lạc, huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh. Sinh ra trong những năm tháng đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, tuổi thơ của ông gắn liền với cuộc sống nghèo khó của người dân vùng đồng bằng sông Cửu Long và những mất mát do chiến tranh gây nên.Ngay từ khi còn rất trẻ, Sơn Cang đã sớm giác ngộ cách mạng. Ngày 3 tháng 3 năm 1962, khi mới 14 tuổi, ông thoát ly gia đình tham gia lực lượng du kích bí mật tại địa phương. Với lòng nhiệt huyết của tuổi trẻ và tinh thần yêu nước mãnh liệt, ông nhanh chóng trưởng thành qua thực tiễn đấu tranh.Năm 1964, ông được giao nhiệm vụ giao liên cho Công an huyện Cầu Ngang. Đây là công việc vô cùng nguy hiểm trong điều kiện chiến tranh ác liệt, khi mọi tuyến đường đều có thể trở thành nơi phục kích của địch. Tuy nhiên, bằng sự mưu trí và dũng cảm, người thanh niên Khmer ấy luôn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.Từ năm 1966, ông được điều động làm chiến sĩ cảnh vệ, bảo vệ trại giam của Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, ông liên tục đảm nhận nhiều nhiệm vụ quan trọng trong lực lượng An ninh, trực tiếp tham gia bảo vệ cơ sở cách mạng, đấu tranh chống các hoạt động gián điệp, phản cách mạng và giữ vững phong trào cách mạng tại địa phương.Tháng 10 năm 1967, Sơn Cang vinh dự được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời người chiến sĩ trẻ, tiếp thêm động lực để ông tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc.Những năm cuối cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông giữ chức Phó Tiểu ban Bảo vệ chính trị thuộc Ban An ninh tỉnh Trà Vinh. Trong điều kiện chiến trường Nam Bộ đầy cam go, ông cùng đồng đội kiên cường bám địa bàn, xây dựng cơ sở cách mạng và góp phần giữ vững thế trận an ninh nhân dân, tạo điều kiện cho phong trào đấu tranh phát triển mạnh mẽ.Sau ngày đất nước thống nhất, Sơn Cang tiếp tục phục vụ trong lực lượng Công an nhân dân. Không chỉ tham gia xây dựng lực lượng tại địa phương, ông còn thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả tại Campuchia với vai trò chuyên gia Công an Việt Nam giúp chính quyền tỉnh Kompong Speu khôi phục an ninh, trật tự sau chiến tranh. Đây là giai đoạn thể hiện tinh thần đoàn kết quốc tế và trách nhiệm của người chiến sĩ Công an Việt Nam đối với nước bạn.Trở về nước, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng như Trưởng Công an huyện Trà Cú, Phó Giám đốc Công an tỉnh Cửu Long và sau đó là Giám đốc Công an tỉnh Trà Vinh khi tỉnh được tái lập năm 1992.Với phẩm chất của người cán bộ tận tụy, gần dân, hiểu dân và giàu kinh nghiệm thực tiễn, ông đã có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác bảo đảm an ninh chính trị, giữ gìn trật tự an toàn xã hội, xây dựng lực lượng Công an nhân dân vững mạnh tại khu vực đồng bằng sông Cửu Long.Năm 2003, Sơn Cang được phong quân hàm Thiếu tướng Công an nhân dân. Đặc biệt, ông trở thành người dân tộc Khmer đầu tiên và duy nhất trong lực lượng vũ trang Việt Nam thời điểm đó mang quân hàm cấp tướng. Đây không chỉ là niềm tự hào của cá nhân ông mà còn là niềm tự hào của đồng bào Khmer Nam Bộ.Năm 2007, ông được thăng quân hàm Trung tướng Công an nhân dân. Trên cương vị Phó Tổng cục trưởng Tổng cục An ninh II, Bộ Công an, ông tiếp tục có nhiều đóng góp quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia, đấu tranh phòng chống các loại tội phạm và bảo vệ sự bình yên của đất nước.Ghi nhận những thành tích đặc biệt xuất sắc trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và công tác, năm 2015, Chủ tịch nước đã phong tặng ông danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Cuộc đời của Trung tướng Sơn Cang là hành trình hơn nửa thế kỷ cống hiến không ngừng nghỉ cho Đảng, Nhà nước và nhân dân. Từ một cậu bé người Khmer tham gia cách mạng khi mới 14 tuổi đến vị tướng lĩnh cấp cao của lực lượng Công an nhân dân, ông đã trở thành biểu tượng đẹp về ý chí vươn lên, lòng trung thành và tinh thần phụng sự Tổ quốc. Ngày 6 tháng 9 năm 2022, Trung tướng Sơn Cang từ trần tại quê hương Trà Vinh, hưởng thọ 74 tuổi. Sự ra đi của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng đội, đồng chí và nhân dân.Tên tuổi và những cống hiến của Trung tướng Sơn Cang sẽ mãi được ghi nhớ như một tấm gương sáng của người chiến sĩ Công an nhân dân Việt Nam, người con ưu tú của đồng bào Khmer Nam Bộ trong những năm tháng hào hùng của dân tộc. Đó là một cuộc đời đẹp, một hành trình cống hiến đáng tự hào của một người anh hùng trong thời hoa lửa.
