Trung tướng Trần Văn Trà – Vị tư lệnh mưu lược, kiến trúc sư chiến trận của miền Nam thành đồng (1919 – 1996).
Một tấm gương danh tướng dạn dày sương gió, nhà chỉ huy chiến lược sắc sảo và là "người con ưu tú của quê hương miền Đông Nam Bộ" – người đã trực tiếp bám trụ, chỉ đạo những trận đánh quyết định tại sào huyệt cuối cùng của kẻ thù chính là Trung tướng Trần Văn Trà – Vị tư lệnh mưu lược, kiến trúc sư chiến trận của miền Nam thành đồng (1919 – 1996).
Xuất thân vùng đất Quảng Ngãi và con đường gắn bó với miền Nam
Trung tướng Trần Văn Trà (tên khai sinh là Nguyễn Chấn, các bí danh khác như Ba Trà, Tư Chi...), sinh ngày 1 tháng 10 năm 1919 tại xã Tịnh Long, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi. Ông sinh ra trong một gia đình lao động nghèo trên vùng quê giàu truyền thống yêu nước.
Sớm giác ngộ cách mạng từ những năm cuối thập niên 1930, ông tích cực tham gia các phong trào đấu tranh tại địa phương và gia nhập Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1938. Khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bùng nổ, ông sớm được cử vào Nam, gắn bó máu thịt với chiến trường Nam Bộ và miền Đông Nam Bộ khói lửa, từ đó trở thành một trong những cán bộ chỉ huy quân sự kỳ cựu của vùng đất phương Nam.
Vị tướng trận mạc qua hai cuộc kháng chiến vĩ đại
Trung tướng Trần Văn Trà là một vị tư lệnh thực tiễn xuất sắc, nổi bật với phong cách chỉ huy táo bạo, quyết đoán và bám sát chiến trường:
Trong kháng chiến chống Pháp: Ông đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng như Tư lệnh Khu 7, Tư lệnh kiêm Chính ủy Khu 8, trực tiếp lãnh đạo quân và dân Nam Bộ bám trụ địa bàn, tổ chức nhiều trận đánh vang dội để cản chân thực dân Pháp ngay từ những ngày đầu Nam Bộ kháng chiến.
Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước: Tên tuổi của ông gắn liền với chiến trường Nam Bộ ác liệt nhất. Ông từng giữ các chức vụ như Tư lệnh Quân khu 7, Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội Nhân dân Việt Nam, và từ năm 1963 là Tư lệnh Quân Giải phóng miền Nam. Ông trực tiếp tham gia chỉ đạo nhiều chiến dịch lớn, đối đầu trực tiếp với các chiến lược chiến tranh của đế quốc Mỹ tại miền Nam.
Dấu ấn lịch sử tại Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử (1975)
Đỉnh cao trong sự nghiệp quân sự của Trung tướng Trần Văn Trà chính là vai trò trọng yếu của ông trong giai đoạn kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ:
Ông là Trưởng đoàn đại biểu Quân sự của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền Nam Việt Nam trong Ban Liên hợp Military bốn bên tại trại David (sân bay Tân Sơn Nhất) sau Hiệp định Paris năm 1973, trực tiếp đấu tranh ngoại giao pháp lý vô cùng căng thẳng với địch ngay giữa sào huyệt Sài Gòn.
Mùa Xuân 1975: Ông giữ trọng trách Phó Tư lệnh Chiến dịch Hồ Chí Minh, trực tiếp cùng Bộ Tư lệnh chiến dịch chỉ đạo các hướng tiến công thọc sâu vào nội đô Sài Gòn, chứng kiến giờ phút toàn thắng vào trưa ngày 30 tháng 4 năm 1975.
Nhà lý luận quân sự và nhân cách đáng kính
Sau ngày đất nước thống nhất, Trung tướng Trần Văn Trà tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách như Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Chủ tịch Ủy ban Quân quản Thành phố Hồ Chí Minh (giai đoạn đầu), đồng thời là nhà nghiên cứu lịch sử quân sự có nhiều tác phẩm giá trị về cuộc kháng chiến ở miền Nam.
Trung tướng Trần Văn Trà từ trần ngày 20 tháng 4 năm 1996 tại Thành phố Hồ Chí Minh. Cuộc đời hoạt động oanh liệt của ông là biểu tượng ngời sáng của một vị tướng trọn đời vì nước, vì dân, một "con người của trận mạc" mang trọn nghĩa tình với đồng chí và đồng bào miền Nam.
