TRUNG TƯỚNG VƯƠNG THỪA VŨ – TỪ MÙA ĐÔNG KHÁNG CHIẾN ĐẾN MÙA THU TIẾP QUẢN THỦ ĐÔ

Trong lịch sử Hà Nội, có những con người mà cuộc đời gắn liền với những thời khắc không thể nào quên của dân tộc. Trung tướng Vương Thừa Vũ là một người như thế. Mùa đông năm 1946, ông là Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội, cùng quân và dân Thủ đô bước vào cuộc chiến đấu “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. Mùa thu năm 1954, ông trở về trong đoàn quân chiến thắng, chỉ huy lực lượng tiếp quản thành phố sau chín năm kháng chiến.

Từ những ngày khói lửa đến giờ phút lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên Cột cờ Hà Nội, tên tuổi ông đã trở thành một phần ký ức hào hùng của Thủ đô.

Người con của quê hương Thanh Trì

Trung tướng Vương Thừa Vũ tên thật là Nguyễn Văn Đồi, sinh ngày 24/12/1910 tại làng Vĩnh Ninh, xã Vĩnh Quỳnh, huyện Thanh Trì, Hà Nội. Lớn lên trong cảnh đất nước còn bị thực dân đô hộ, ông sớm trải qua nhiều gian khó và từng bước đến với con đường đấu tranh cách mạng. qdnd.vn

Trong quá trình hoạt động, ông được rèn luyện qua thực tiễn và đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ quân sự. Từ những năm đầu xây dựng lực lượng vũ trang cách mạng, ông đã thể hiện sự cương trực, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm của một người chỉ huy.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước giành được độc lập nhưng phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, thử thách. Khi cuộc kháng chiến toàn quốc bùng nổ, Vương Thừa Vũ được giao trọng trách chỉ huy lực lượng chiến đấu tại Hà Nội – nơi cuộc đối đầu với thực dân Pháp diễn ra hết sức quyết liệt.

Mùa đông năm 1946: 60 ngày đêm “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”

Đêm 19/12/1946, hưởng ứng Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quân và dân Hà Nội bước vào cuộc chiến đấu chống thực dân Pháp. Trên cương vị Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội, Vương Thừa Vũ cùng các chỉ huy và lực lượng vũ trang tổ chức chiến đấu trong điều kiện tương quan lực lượng, vũ khí và trang bị còn nhiều khó khăn. qdnd.vn

Những đường phố, ngôi nhà, chiến lũy và từng góc phố Hà Nội trở thành trận địa. Quân và dân Thủ đô dựa vào địa hình đô thị, vận dụng nhiều cách đánh linh hoạt, kiên cường bám trụ, chiến đấu và gây khó khăn cho bước tiến của đối phương.

Trải qua 60 ngày đêm chiến đấu, quân và dân Hà Nội đã giam chân lực lượng Pháp trong thành phố lâu hơn dự kiến ban đầu, tạo thời gian để các cơ quan lãnh đạo, lực lượng kháng chiến và nhân dân di chuyển, chuẩn bị cho cuộc chiến đấu lâu dài. Cuộc chiến đấu góp phần đánh bại bước đầu âm mưu “đánh nhanh, thắng nhanh” của thực dân Pháp, đồng thời trở thành biểu tượng sáng ngời của tinh thần “Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh”. nhandan.vn

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ giam chân đối phương, các lực lượng chiến đấu từng bước rút ra ngoài để bảo toàn lực lượng, tiếp tục tham gia cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc. Ký ức về những ngày đêm chiến đấu trong lòng Hà Nội cũng trở thành một dấu ấn sâu đậm trong cuộc đời người chỉ huy Vương Thừa Vũ.

Đại đoàn trưởng đầu tiên của Đại đoàn Quân Tiên phong

Trong những năm kháng chiến chống Pháp, Vương Thừa Vũ tiếp tục trưởng thành trên các cương vị chỉ huy. Ông là Đại đoàn trưởng kiêm Chính ủy đầu tiên của Đại đoàn 308, còn được biết đến với tên gọi Đại đoàn Quân Tiên phong – đại đoàn chủ lực đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam. qdnd.vn

Dưới sự chỉ huy của ông cùng tập thể lãnh đạo, Đại đoàn 308 tham gia nhiều chiến dịch lớn trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Qua mỗi chiến dịch, cán bộ, chiến sĩ không ngừng trưởng thành, góp phần cùng toàn quân và toàn dân làm nên những thắng lợi quan trọng.

Từ một người chỉ huy trong những ngày chiến đấu giữa lòng Hà Nội, Vương Thừa Vũ tiếp tục gắn bó với bộ đội trên những chặng đường hành quân, chiến đấu gian khổ. Kinh nghiệm chiến trường, sự sâu sát và tinh thần trách nhiệm đã giúp ông giành được sự tin tưởng của đồng chí, đồng đội.

Mùa thu năm 1954: Trở về tiếp quản Thủ đô

Sau Chiến thắng Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève năm 1954, Hà Nội được giải phóng. Công tác tiếp quản Thủ đô đòi hỏi sự chuẩn bị chặt chẽ để bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ tài sản và nhanh chóng ổn định đời sống nhân dân.

Thiếu tướng Vương Thừa Vũ, khi đó là Đại đoàn trưởng Đại đoàn 308, được giao giữ chức Chủ tịch Ủy ban Quân chính thành phố Hà Nội; bác sĩ Trần Duy Hưng giữ chức Phó Chủ tịch. Trên cương vị mới, ông cùng các lực lượng chuẩn bị cho ngày trở về tiếp quản Thủ đô. special.nhandan.vn

Chiều 09/10/1954, những binh lính Pháp cuối cùng rút qua cầu Long Biên. Sáng 10/10/1954, các đơn vị quân đội từ nhiều hướng tiến vào Hà Nội trong niềm vui đón chào của nhân dân. Những đoàn quân chiến thắng đi qua các tuyến phố giữa rừng cờ, hoa và tiếng reo vui của đồng bào Thủ đô. qdnd.vn

Với Vương Thừa Vũ, đó là cuộc trở về đầy xúc động. Gần tám năm trước, ông cùng quân và dân Hà Nội chiến đấu trong những ngày đầu toàn quốc kháng chiến; nay ông trở lại, trong vai trò người chỉ huy lực lượng tiếp quản thành phố.

Chiều ngày 10/10/1954, lễ chào cờ được tổ chức tại sân Cột cờ Hà Nội. Trước đông đảo cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, Thiếu tướng Vương Thừa Vũ thay mặt Ủy ban Quân chính thành phố đọc lời của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô. Giữa thời khắc thiêng liêng ấy, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên bầu trời Hà Nội, đánh dấu một trang mới trong lịch sử thành phố. media.qdnd.vn

Tiếp tục cống hiến cho quân đội và đất nước

Sau ngày tiếp quản Thủ đô, Vương Thừa Vũ tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong quân đội, trong đó có Tư lệnh Quân khu Hữu Ngạn, Tư lệnh Quân khu 4, Giám đốc Học viện Quân chính và Phó Tổng Tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam. Ông dành nhiều tâm huyết cho công tác huấn luyện, xây dựng lực lượng và nghiên cứu nghệ thuật quân sự. media.qdnd.vn

Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, ông tiếp tục tham gia lãnh đạo, chỉ đạo nhiều nhiệm vụ quân sự quan trọng. Năm 1974, ông được thăng quân hàm Trung tướng. Ông từ trần năm 1980, để lại niềm tiếc thương đối với đồng chí, đồng đội và nhân dân. qdnd.vn

Đại tướng Võ Nguyên Giáp từng ghi nhận Vương Thừa Vũ là một người chỉ huy ưu tú, trung thực, cương trực, coi trọng đoàn kết và yêu thương chiến sĩ. Những phẩm chất ấy đã tạo nên hình ảnh một vị tướng được đồng đội kính trọng, tin yêu. qdnd.vn

Người chỉ huy gắn bó với Hà Nội

Cuộc đời Trung tướng Vương Thừa Vũ gắn với hai thời khắc đặc biệt của Thủ đô: mùa đông năm 1946 kiên cường chiến đấu và mùa thu năm 1954 hân hoan trở về. Hai thời điểm ấy nối với nhau bằng những năm tháng kháng chiến gian lao, bằng ý chí chiến đấu và niềm tin vào ngày độc lập.

Ngày nay, tên ông được đặt cho một tuyến phố ở Hà Nội, góp phần nhắc nhớ các thế hệ về người con của quê hương Thanh Trì và những đóng góp của ông đối với Thủ đô, đất nước.

Tìm hiểu về Trung tướng Vương Thừa Vũ, thế hệ trẻ thêm tự hào về truyền thống cách mạng của Hà Nội; thêm trân trọng hòa bình và ý thức trách nhiệm trong học tập, rèn luyện, góp phần xây dựng Thủ đô ngày càng văn minh, giàu đẹp.

Nguồn tham khảo chính:

• Báo Quân đội nhân dân: Trung tướng Vương Thừa Vũ – Một danh tướng quân sự tài ba.