TRUNG TƯỚNG VƯƠNG THỪA VŨ – VỊ TƯỚNG CHỈ HUY 60 NGÀY ĐÊM CHIẾN ĐẤU BẢO VỆ HÀ NỘI VÀ DẪN ĐẦU ĐẠI ĐOÀN 308 TIẾP QUẢN THỦ ĐÔ - PHẦN V

Dẫn đầu đoàn quân tiếp quản Thủ đô ngày 10/10/1954

Được giao nhiệm vụ tiếp quản Hà Nội

Sau thắng lợi của Chiến dịch Điện Biên Phủ và Hiệp định Genève năm 1954, quân Pháp rút khỏi Hà Nội theo kế hoạch chuyển giao quyền kiểm soát. Ngày 28/9/1954, Vương Thừa Vũ được thăng quân hàm Thiếu tướng và được cử làm Chủ tịch Ủy ban Quân chính thành phố Hà Nội. Ông cùng Đại đoàn 308 được giao nhiệm vụ tiến vào tiếp quản Thủ đô.

Tiếp quản Hà Nội là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt, không chỉ về quân sự mà còn về chính trị, hành chính và đời sống xã hội. Các lực lượng tiếp quản phải bảo đảm trật tự, ổn định sinh hoạt của nhân dân, tiếp nhận các cơ sở công cộng và hạn chế những xáo trộn có thể xảy ra trong quá trình chuyển giao.

Vương Thừa Vũ và các cán bộ chỉ huy phải chuẩn bị kỹ lưỡng cho nhiệm vụ này. Ông từng nhấn mạnh trong hồi ký rằng tiếp quản Hà Nội là một cuộc đấu tranh phức tạp trên nhiều mặt trận, đòi hỏi vừa có sự chuẩn bị quân sự, vừa phải tạo dựng niềm tin và sự yên tâm cho nhân dân.

Đại đoàn 308 tiến vào Hà Nội

Sáng ngày 10/10/1954, các đơn vị Đại đoàn 308 tiến vào Hà Nội từ nhiều cửa ô, thực hiện nhiệm vụ tiếp quản thành phố. Trong đội hình có Trung đoàn Thủ đô, đơn vị gắn với cuộc chiến đấu 60 ngày đêm năm 1946–1947. Sau gần tám năm kháng chiến, sự trở về của những người lính từng chiến đấu tại Hà Nội mang ý nghĩa lịch sử và tinh thần sâu sắc.

Trên cương vị Đại đoàn trưởng, Vương Thừa Vũ chỉ huy lực lượng tiến vào thành phố, đồng thời phối hợp với Ủy ban Quân chính tổ chức việc tiếp quản. Ông cùng bác sĩ Trần Duy Hưng, Phó Chủ tịch Ủy ban Quân chính, tham gia điều hành các công việc liên quan đến ổn định tình hình và bảo đảm đời sống của người dân.

Tại lễ chào cờ lịch sử ngày 10/10/1954 ở khu vực Cột cờ Hà Nội, Vương Thừa Vũ đọc lời kêu gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi đồng bào Thủ đô. Sự kiện này thể hiện vai trò của ông không chỉ trong việc chỉ huy quân sự mà còn trong quá trình chuyển từ chiến tranh sang xây dựng cuộc sống hòa bình tại Hà Nội.

Tổ chức ổn định tình hình sau tiếp quản

Sau khi tiếp quản Thủ đô, Vương Thừa Vũ cùng các cơ quan quân quản triển khai các nhiệm vụ nhằm duy trì trật tự, xử lý những vấn đề phát sinh và tổ chức chuyển giao sang bộ máy hành chính thành phố. Ngày 10/11/1954, thay mặt Ủy ban Quân chính Hà Nội, ông ký thông cáo về quyết định thành lập Ủy ban Hành chính thành phố Hà Nội do bác sĩ Trần Duy Hưng làm Chủ tịch.

Công việc tiếp quản đòi hỏi sự thận trọng và phối hợp giữa các cơ quan. Bên cạnh việc bảo đảm an ninh, các lực lượng còn phải quan tâm đến cơ sở hạ tầng, hoạt động công cộng và tâm lý của người dân sau nhiều năm chiến tranh. Vương Thừa Vũ coi đây là nhiệm vụ có tính chất đặc biệt, bởi kết quả tiếp quản không chỉ được đánh giá qua việc kiểm soát thành phố mà còn qua khả năng nhanh chóng ổn định đời sống xã hội.

Sự kiện ngày 10/10/1954 vì vậy là dấu mốc quan trọng trong cuộc đời ông. Nếu năm 1946 ông chỉ huy quân dân chiến đấu bảo vệ Hà Nội, thì năm 1954 ông lại dẫn đầu lực lượng trở về tiếp quản Thủ đô trong thắng lợi.