Trước ngày khởi công Bắc Hưng Hải

Ngày 20 tháng 9 năm 1958, khi công trường Bắc Hưng Hải đang chuẩn bị, Bác Hồ đến nói chuyện với cán bộ, dân công. Công trình được đặt ra để giải quyết tình trạng thiếu nước của ba tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Dương. Trước những người sắp bước vào một đợt lao động lớn, Bác gọi công việc ấy là một chiến dịch chống hạn.

Bác nhấn mạnh việc tổ chức và chăm lo cho lực lượng dân công. Cán bộ cần cùng chịu khó khăn với nhân dân, khuyến khích sáng kiến, cải tiến kỹ thuật để tăng năng suất. Người yêu cầu giữ đoàn kết giữa những người chỉ huy, người lao động và bà con nơi công trường đi qua.

Đến ngày 1 tháng 10, công trường khởi công cống Xuân Quan. Bài tư liệu “Dấu ấn Bắc Hưng Hải” năm 2024 ghi lại sự đóng góp của gần một trăm năm mươi gia đình Bát Tràng nhường chỗ xây dựng, cùng hàng vạn bộ đội, dân công, học sinh, sinh viên được huy động. Phần lớn việc đào, đắp vẫn dựa vào cuốc, xẻng và sức người.

Ông Vũ Trọng Hồng, khi ấy là học sinh Trường Trung cấp Thủy lợi được điều tới công trường, nhớ cảnh các đội thi đua gánh đất; người làm giỏi được tặng cờ đuôi nheo. Ngày 1 tháng 5 năm 1959, cống Xuân Quan mở đưa nước vào đồng. Từ buổi Bác đến giữa lúc chuẩn bị đến ngày dòng nước chảy, công trình đã đi qua nhiều tháng lao động của những con người thuộc nhiều địa phương và đơn vị.