Truông Bồn: Câu chuyện của người ở lại
Trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, Khu di tích lịch sử Truông Bồn là một “tọa độ lửa” nổi tiếng ở Nghệ An. Đây là tuyến đường huyết mạch quan trọng để vận chuyển lương thực, vũ khí vào chiến trường miền Nam. Bom đạn của kẻ thù ngày đêm dội xuống nhằm cắt đứt con đường ấy, nhưng những thanh niên xung phong vẫn không quản hiểm nguy, ngày đêm bám đường để giữ cho mạch giao thông luôn thông suốt. Trong số những con người anh dũng ấy, bà Trần Thị Thông là nhân chứng lịch sử đặc biệt, người duy nhất sống sót trong trận bom ngày 31 tháng 10 năm 1968.
Khi ấy, bà Thông là Tiểu đội trưởng Tiểu đội 2 gồm 14 thanh niên xung phong, trong đó có 12 nữ và 2 nam. Tất cả đều còn rất trẻ, chỉ ở độ tuổi mười tám, đôi mươi. Họ sống và làm việc giữa mưa bom bão đạn, ngày đêm san lấp hố bom, sửa đường cho xe qua. Dù cuộc sống thiếu thốn và luôn đối mặt với cái chết, ai cũng giữ trong mình niềm tin vào ngày chiến thắng. Đặc biệt, trước ngày định mệnh ấy, cả tiểu đội đều vui mừng vì chỉ còn đúng một ngày nữa là được xuất ngũ trở về quê hương. Có người đã chuẩn bị cho ngày cưới, có người cầm giấy báo nhập học, có người chỉ mong sớm được gặp lại cha mẹ sau bao tháng ngày xa cách. Những ước mơ giản dị ấy tưởng như đã rất gần.
Nhưng sáng ngày 31 tháng 10 năm 1968, khi cả tiểu đội chia làm hai nhóm để san lấp hố bom trên đường, bất ngờ một tốp máy bay Mỹ xuất hiện và trút bom liên tiếp xuống Truông Bồn. Đất trời rung chuyển, khói lửa bao trùm khắp nơi. Trong giây phút sinh tử, bà Thông chỉ kịp đẩy đồng đội là Cao Ngọc Hòa xuống hầm rồi lao theo. Sau tiếng nổ dữ dội, mọi thứ chìm vào im lặng. Khi tỉnh dậy, bà nhận ra mình đang bị chôn vùi dưới lớp đất đá. Bộ đội, thanh niên xung phong và người dân đã đào bới suốt nhiều giờ để tìm kiếm. Nhưng nỗi đau quá lớn khi 13 người đồng đội của bà đã vĩnh viễn ra đi. Họ ngã xuống khi tuổi đời còn rất trẻ, mang theo bao ước mơ còn dang dở. Riêng bà Thông là người duy nhất sống sót, được đưa về nhà mẹ Nguyễn Thị Thởm ở xã Mỹ Sơn để cứu chữa. Trên đường hành quân qua, một anh bộ đội và một y tá đã tận tình chăm sóc bà, để lại cho bà một mẩu giấy nhỏ động viên trước khi tiếp tục lên đường.
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, nhưng ký ức về Truông Bồn vẫn còn nguyên trong tâm trí bà Trần Thị Thông. Bà trở thành người kể lại khúc tráng ca bi hùng ấy cho các thế hệ mai sau, để mọi người hiểu rõ hơn về sự hy sinh lớn lao của tuổi trẻ Việt Nam trong chiến tranh. Câu chuyện của bà không chỉ nhắc nhở chúng ta về mất mát đau thương mà còn làm sáng lên tinh thần bất khuất, lòng dũng cảm và tình yêu nước của thế hệ cha anh. Nhờ những con người như bà và những đồng đội đã ngã xuống, đất nước hôm nay mới có được hòa bình, độc lập và tương lai tươi sáng.
