Truông Bồn – Tiểu đội cảm tử

Cuối tháng 10 năm 1968.

Những ngày cuối cùng của chiến dịch ném bom miền Bắc.

Truông Bồn – một đoạn đèo nhỏ trên tuyến đường 15A – lại trở thành mục tiêu đánh phá ác liệt. Máy bay Mỹ ngày đêm gầm rú, trút xuống đây hàng trăm quả bom nhằm cắt đứt tuyến vận tải chi viện cho chiến trường miền Nam.

Nhưng cứ mỗi lần bom rơi…lại có những con người xuất hiện.

Họ không mang quân hàm.

Không có vũ khí hiện đại.

Chỉ có cuốc, xẻng… và một ý chí không gì lay chuyển.

Đó là những thanh niên xung phong.

Người kể lại câu chuyện – bác Phạm Thị Tâm – khi ấy là một cô gái trẻ trong đơn vị.

“Chúng tôi quen với tiếng bom đến mức… nếu một ngày không nghe thấy, lại thấy thiếu,” bác nói, nở một nụ cười buồn.

Trong tiểu đội của bác có 14 người. Họ gọi nhau bằng những cái tên thân mật: Hồng, Xuân, Liên, Hiền… Người lớn nhất mới ngoài 20, người nhỏ nhất còn chưa tròn 18.

Họ sống giữa bom đạn… nhưng vẫn rất trẻ.

Có hôm, vừa san lấp hố bom xong, một cô lấy trong túi ra chiếc gương nhỏ, cười:
“Không biết mai còn sống không… phải soi xem mình có xinh không đã!”

Cả tiểu đội bật cười.

Tiếng cười trong trẻo… vang lên giữa “tọa độ chết”.

Đêm 30 rạng sáng 31/10/1968.

Tin truyền đến:

Chỉ vài giờ nữa, Mỹ sẽ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc.

Ai cũng hy vọng.

“Chắc sắp được về rồi…” – một cô gái nói nhỏ.

Nhưng con đường qua Truông Bồn vẫn còn những hố bom chưa kịp lấp. Nếu không thông đường, những chuyến xe chi viện sẽ bị ách lại.

Mệnh lệnh đưa ra:

Phải thông đường trước khi trời sáng.

Không ai chần chừ.

Trong màn đêm, tiểu đội 14 người nhanh chóng tỏa ra làm nhiệm vụ.

Người đào đất.

Người khiêng đá.

Người cảnh giới.

Bùn đất bám đầy tay. Mồ hôi hòa với khói bom.

“Chúng tôi chỉ nghĩ đơn giản: làm nhanh lên, để xe kịp qua.” – bác Tâm kể.

Khoảng gần 6 giờ sáng.

Con đường gần như đã được san phẳng. Một vài chiếc xe bắt đầu nổ máy chuẩn bị vượt qua.

Bỗng—
Tiếng máy bay rít lên xé gió.

“Máy bay! Nấp nhanh!” – tiếng hô vang.

Nhưng… đã quá muộn.

Một loạt bom trút xuống.

ẦM! ẦM! ẦM!

Đất đá tung lên.

Khói bụi mù mịt.

Cả không gian như nổ tung.

Khi tiếng bom ngừng lại, mọi thứ chìm trong im lặng đáng sợ.

Bác Tâm bị hất văng ra xa, choáng váng. Khi tỉnh dậy, bác gọi trong tuyệt vọng:

“Hồng ơi! Xuân ơi! Mọi người đâu rồi?”

Không có tiếng trả lời.

Chỉ có gió… và mùi khét của bom.

Đồng đội lao đến đào bới.

Từng nhát cuốc, từng bàn tay run rẩy lật đất lên.

Nhưng… tất cả đã quá muộn.

13 người trong tiểu đội đã hy sinh.

Họ ra đi khi con đường vừa được thông.

Chỉ vài giờ trước khi bom đạn thực sự dừng lại.

Bác Tâm là người duy nhất sống sót.

“Đáng lẽ hôm đó tôi cũng ở đó… nhưng được phân công đi chỗ khác,” bác nghẹn lại.
“Có những lúc tôi tự hỏi… vì sao mình còn sống…”

Nhiều năm sau, khi trở lại Truông Bồn, bác đứng lặng trước bia tưởng niệm.

Con đường ngày xưa giờ đã rộng và phẳng. Xe cộ qua lại tấp nập.

Không còn hố bom.

Không còn khói lửa.

Nhưng với bác…mọi thứ như vẫn còn nguyên.

“Các em ơi… đường thông rồi…” – bác thì thầm.