Truông Bồn – "tiểu đội thép" và buổi sáng định mệnh 31/10/1968

Chỉ vài giờ trước khi Mỹ ngừng ném bom miền Bắc, 13 chiến sĩ TNXP Đại đội 317 đã ngã xuống tại Truông Bồn khi đang làm nhiệm vụ thông đường.

Truông Bồn là đoạn đèo dốc hiểm trở trên đường 15A thuộc xã Mỹ Sơn, huyện Đô Lương, Nghệ An – cung đường huyết mạch nối hậu phương với tuyến lửa Khu 4. Từ năm 1964 đến 1968, không quân Mỹ trút xuống đây hàng vạn quả bom hòng cắt đứt mạch vận chuyển.

Bám trụ Truông Bồn là Đại đội TNXP 317, trong đó Tiểu đội 2 – "tiểu đội thép", "tiểu đội cọc tiêu sống" – nhận nhiệm vụ trực chiến tại trọng điểm ác liệt nhất: đếm bom, phá bom, san lấp, đêm đêm mặc áo trắng đứng làm cọc tiêu dẫn xe vượt truông. Nhiều đội viên đã hoàn thành nghĩa vụ, có người cầm giấy báo nhập học đại học, có người chuẩn bị cưới – nhưng đều tình nguyện ở lại thêm những ngày cuối.

Rạng sáng ngày 31 tháng 10 năm 1968 – chỉ ít giờ trước thời điểm Mỹ tuyên bố ngừng ném bom miền Bắc – cả tiểu đội ra đường làm nhiệm vụ cho kịp đoàn xe qua. Một tốp máy bay bất ngờ ập đến trút bom trúng đội hình: 13 chiến sĩ, phần lớn là nữ tuổi mười tám đôi mươi, đã anh dũng hy sinh; duy nhất tiểu đội trưởng Trần Thị Thông sống sót.

Tập thể 14 chiến sĩ TNXP Truông Bồn được truy tặng và phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân năm 2008. Khu di tích Truông Bồn ngày nay là nơi tưởng niệm thiêng liêng, nhắc nhớ sự hy sinh ở "phút cuối cùng trước bình minh".