TRƯỜNG CHINH (1907–1988) – TỪ NGƯỜI HỌC SINH YÊU NƯỚC ĐẾN NHÀ LÃNH ĐẠO CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN
Nguyễn Phương Anh
Trường Chinh sinh ngày 9/2/1907, tên thật Đặng Xuân Khu.
Khi còn là học sinh, ông đã tham gia các phong trào yêu nước.
Năm 1925, phong trào đòi ân xá cho nhà yêu nước Phan Bội Châu thu hút đông đảo học sinh, thanh niên. Trường Chinh là một trong những người tham gia.
Từ một học sinh quan tâm đến vận mệnh đất nước, ông dần bước vào con đường hoạt động cách mạng.
Người thanh niên ham học
Năm 1927, Trường Chinh gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên.
Sau đó ông tham gia hoạt động cách mạng, bị bắt và trải qua thời gian trong các nhà tù.
Một trong những đặc điểm nổi bật ở Trường Chinh là khả năng nghiên cứu và tư duy lý luận.
Trong hoạt động chính trị cũng như lãnh đạo, ông dành nhiều thời gian cho việc đọc, viết và phân tích.
Điều này tạo nên một kiểu cán bộ khác với hình ảnh người chỉ huy trực tiếp ngoài chiến trường.
Cuộc đấu tranh của một đất nước cần nhiều loại năng lực.
Có người trực tiếp chiến đấu.
Có người làm hậu cần.
Có người tổ chức quần chúng.
Và có người nghiên cứu chiến lược, đường lối.
Những năm Việt Bắc
Năm 1941, Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư.
Trong những năm trước và sau Cách mạng Tháng Tám, ông giữ vai trò quan trọng trong lãnh đạo cách mạng.
Khi cuộc kháng chiến chống Pháp bùng nổ, Việt Bắc trở thành căn cứ quan trọng.
Trường Chinh gắn với công tác lãnh đạo và xây dựng quan điểm về một cuộc kháng chiến dựa trên sức mạnh rộng lớn của nhân dân.
Đây là giai đoạn mà khả năng nghiên cứu phải luôn đi cùng thực tế.
Một chủ trương chỉ có giá trị khi có thể áp dụng được.
Một cuộc đời trải qua nhiều bước ngoặt
Sau kháng chiến chống Pháp, Trường Chinh tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách.
Đến những năm 1980, khi đất nước đứng trước yêu cầu đổi mới tư duy kinh tế, ông tiếp tục tham gia quá trình chuẩn bị cho những thay đổi lớn.
Ông mất ngày 30/9/1988.
Như vậy, cuộc đời Trường Chinh đi từ phong trào học sinh những năm 1920 đến thời kỳ Đổi mới cuối những năm 1980.
Hơn sáu thập niên.
Bài học về việc học
Nếu chọn một thông điệp dành cho thanh niên từ câu chuyện Trường Chinh, đó có thể là:
Muốn thay đổi thực tế, trước hết phải hiểu thực tế.
Và muốn hiểu, phải học.
Đọc sách.
Quan sát.
Trao đổi.
Kiểm chứng.
Tổng hợp.
Trong thời đại trí tuệ nhân tạo và mạng xã hội, kỹ năng này càng quan trọng.
Có quá nhiều thông tin.
Nhưng thông tin không đồng nghĩa với kiến thức.
Kiến thức cũng không tự động trở thành trí tuệ.
Người trẻ cần học cách đặt câu hỏi: nguồn ở đâu, có đáng tin không, dữ liệu có đầy đủ không, có góc nhìn khác không?
Một thế kỷ trước, một học sinh tên Đặng Xuân Khu bắt đầu bằng việc quan tâm đến những vấn đề của đất nước.
Hôm nay, thanh niên có trong tay những công cụ học tập mà thế hệ ấy chưa từng có.
Vấn đề còn lại là chúng ta sử dụng chúng như thế nào.


