TRƯỜNG CHINH, NGƯỜI CHIẾN SĨ KIÊN ĐỊNH VÀ NHÀ TƯ TƯỞNG CỦA CÁCH MẠNG VIỆT NAM

Trường Chinh, tên thật là Đặng Xuân Khu, sinh ngày 9 tháng 2 năm 1907 tại làng Hành Thiện, xã Xuân Hồng, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định. Sinh ra trong một gia đình nhà Nho yêu nước, có truyền thống khoa bảng, ông sớm được hun đúc tinh thần yêu nước và ý chí học tập. Tuổi trẻ của Đặng Xuân Khu gắn với những hoạt động yêu nước của học sinh, thanh niên Nam Định. Năm 1925, ông tham gia cuộc vận động đòi thực dân Pháp ân xá cho nhà yêu nước Phan Bội Châu; năm 1926 tham gia lãnh đạo cuộc bãi khóa để truy điệu Phan Châu Trinh. Những hoạt động ấy khiến ông bị đuổi học, nhưng cũng mở ra con đường hoạt động cách mạng của người thanh niên yêu nước.

Năm 1927, Đặng Xuân Khu gia nhập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, từng bước được giác ngộ và trưởng thành trong phong trào cách mạng. Từ một thanh niên yêu nước, ông trở thành một trong những cán bộ hoạt động tích cực trong những năm tháng phong trào cách mạng còn phải đối mặt với sự đàn áp khốc liệt của thực dân. Những năm đầu của Đảng cũng là những năm tháng Trường Chinh trải qua nhiều thử thách, tù đày và hoạt động bí mật. Chính trong hoàn cảnh ấy, bản lĩnh chính trị, khả năng tổ chức và tư duy lý luận của ông ngày càng được tôi luyện.

Từ năm 1941, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 8, Trường Chinh được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng. Ông đồng thời phụ trách công tác tuyên huấn, báo chí cách mạng và công tác vận động quần chúng. Tháng 8 năm 1945, ông được Hội nghị toàn quốc của Đảng cử phụ trách Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc. Đây là một trong những thời điểm đặc biệt quan trọng của lịch sử dân tộc, khi cách mạng chuyển sang thời cơ giành chính quyền trên phạm vi cả nước.

Sau Cách mạng Tháng Tám, Trường Chinh tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách của Đảng và Nhà nước. Tại Đại hội lần thứ II của Đảng năm 1951, ông được bầu làm Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Lao động Việt Nam, giữ cương vị này đến năm 1956. Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, ông là một trong những nhà lãnh đạo quan trọng tham gia hoạch định đường lối cách mạng, xây dựng lực lượng và củng cố hậu phương phục vụ cuộc kháng chiến.

Không chỉ là một nhà lãnh đạo chính trị, Trường Chinh còn là một nhà lý luận, nhà báo và nhà văn hóa. Với bút danh Sóng Hồng, ông có nhiều tác phẩm thơ và các công trình nghiên cứu, bài viết về cách mạng, văn hóa, tư tưởng và xây dựng Đảng. Ông đặc biệt coi trọng công tác tư tưởng, báo chí và lý luận, xem đây là những lĩnh vực có vai trò quan trọng trong việc giác ngộ, tập hợp và tổ chức quần chúng. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia đánh giá Trường Chinh là một trong những người có đóng góp nổi bật cho nền báo chí cách mạng Việt Nam trước năm 1945.

Sau năm 1956, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong Đảng và Nhà nước. Năm 1958, ông giữ chức Phó Thủ tướng Chính phủ kiêm Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học Nhà nước. Từ năm 1960, ông là Ủy viên Bộ Chính trị, phụ trách công tác Quốc hội và công tác tư tưởng. Sau năm 1975, ông tiếp tục tham gia công tác lý luận, nghiên cứu lịch sử Đảng và xây dựng Hiến pháp. Từ năm 1958 đến năm 1987, ông nhiều lần giữ những vị trí quan trọng trong bộ máy Nhà nước, trong đó có Chủ tịch Ủy ban Thường vụ Quốc hội và Chủ tịch Hội đồng Nhà nước.

Một dấu ấn đặc biệt trong những năm cuối cuộc đời Trường Chinh gắn với quá trình tìm tòi, chuẩn bị về tư duy cho công cuộc đổi mới. Tháng 7 năm 1986, ông được bầu lại làm Tổng Bí thư. Tại Đại hội VI của Đảng tháng 12 năm 1986, ông được cử làm Cố vấn Ban Chấp hành Trung ương, Phó Trưởng ban soạn thảo Cương lĩnh và Chiến lược kinh tế, đồng thời Trưởng Tiểu ban soạn thảo Cương lĩnh của Đảng. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận ông là một trong những người đặt nền móng cho công cuộc Đổi mới của đất nước.

Cuộc đời Trường Chinh kéo dài 81 năm, trong đó có 63 năm hoạt động cách mạng. Từ người thanh niên yêu nước ở Nam Định đến nhà lãnh đạo cấp cao của Đảng và Nhà nước, ông đã trải qua nhiều bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc: đấu tranh giành chính quyền, kháng chiến chống thực dân Pháp, kháng chiến chống Mỹ, thống nhất đất nước và những năm đầu tìm đường đổi mới.

Ngày 30 tháng 9 năm 1988, đồng chí Trường Chinh từ trần tại Hà Nội. Nhưng những dấu ấn ông để lại trong lịch sử cách mạng Việt Nam vẫn còn được nhắc nhớ qua những quyết sách, công trình lý luận, hoạt động báo chí và những đóng góp trong xây dựng Đảng, Nhà nước.

Từ mảnh đất Hành Thiện, Nam Định, một người thanh niên sớm bước vào con đường cách mạng đã trở thành một trong những nhân vật quan trọng của lịch sử Việt Nam thế kỷ XX. Câu chuyện về Trường Chinh không chỉ là câu chuyện của một nhà lãnh đạo, mà còn là câu chuyện về sự kiên định, khả năng học hỏi, tư duy lý luận và tinh thần luôn trăn trở trước những vấn đề lớn của đất nước.

Nhớ về Trường Chinh là nhớ về một thế hệ đã đi qua những năm tháng đầy thử thách của dân tộc, để từ đó càng hiểu hơn giá trị của độc lập, thống nhất và hòa bình hôm nay. Những đóng góp của ông, đặc biệt trong lĩnh vực lý luận, tư tưởng và những tìm tòi dẫn tới công cuộc Đổi mới, là một phần của dòng chảy lịch sử mà các thế hệ hôm nay tiếp tục kế thừa và phát triển.