TRƯƠNG ĐỊNH (1)

Trương Định

Trong dòng chảy hào hùng của lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc Việt Nam, thế kỷ XIX ghi dấu những tấm gương trung liệt, thà chết chứ không chịu làm nô lệ. Trong số đó, Trương Định hiện lên như một tượng đài bất tử về lòng yêu nước và tinh thần "vị dân" cao cả. Ông không chỉ là một nhà quân sự tài ba mà còn là biểu tượng của ý chí quật cường, dám đặt lợi ích của nhân dân lên trên mệnh lệnh của triều đình.

Trương Định (1820 – 1864), còn được biết đến với tên gọi Trương Công Định, sinh ra tại làng Tư Cung, phủ Bình Sơn, Quảng Ngãi (nay thuộc xã Tịnh Khê, thành phố Quảng Ngãi). Ông vốn là con nhà tông thế, cha là Hữu thủy Vệ úy Trương Cầm. Từ nhỏ, ông đã được rèn luyện trong môi trường binh nghiệp, sớm bộc lộ tư chất thông minh và lòng quả cảm. Năm 1844, ông theo cha vào Nam, tại vùng đất Gò Công (Tiền Giang), ông đã có công lớn trong việc chiêu mộ dân nghèo khai hoang lập ấp, thành lập đồn điền. Chính sự gắn bó máu thịt với mảnh đất và con người phương Nam đã tôi luyện nên một tâm hồn gắn liền với vận mệnh của nhân dân. Chính nhờ tài năng tổ chức và tấm lòng bao dung, ông đã quy tụ được sức mạnh lòng dân, biến những người nông dân chân lấm tay bùn trở thành những chiến sĩ quả cảm trên mặt trận chống giặc.

Khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược nước ta, với cương vị là Quản cơ, Trương Định đã không ngần ngại đứng lên tổ chức nghĩa quân chống giặc. Đỉnh điểm của sự lựa chọn lịch sử là vào năm 1862, khi triều đình nhà Nguyễn ký Hiệp ước Nhâm Tuất và ra lệnh cho ông phải bãi binh, đi nhận chức ở An Giang. Đứng trước sự lựa chọn giữa "trung quân" (trung thành với vua) và "ái quốc" (yêu nước, thương dân), Trương Định đã nghe theo tiếng gọi của lương tri và lời khẩn cầu của nhân dân Gò Công. Ông đã chấp nhận từ bỏ quan tước của triều đình, nhận danh hiệu Bình Tây Đại Nguyên Soái do nhân dân suy tôn để tiếp tục cuộc kháng chiến.

Suốt những năm tháng tại căn cứ Đám lá tối trời, nghĩa quân của Trương Định đã làm cho quân Pháp phải bạt vía kinh hồn bằng lối đánh du kích mưu trí. Tuy nhiên, trong một cuộc tập kích bất ngờ do sự phản bội của tay sai vào rạng sáng ngày 20/8/1864, ông đã bị trọng thương. Để giữ trọn khí tiết của một người anh hùng, không để rơi vào tay giặc, ông đã tự sát tại chiến trường. Sự hy sinh của ông là một nốt trầm bi tráng, nhưng cũng là ngọn lửa rực cháy thúc đẩy phong trào kháng chiến tại Nam Bộ phát triển mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Tấm gương của Trương Định để lại cho chúng ta bài học sâu sắc về lòng trung nghĩa và tinh thần trách nhiệm. Ý nghĩa lớn nhất từ cuộc đời ông chính là bài học về sự lựa chọn: Khi Tổ quốc lâm nguy, lợi ích của dân tộc phải được đặt lên hàng đầu. Ông đã chứng minh rằng, sức mạnh lớn nhất của một người lãnh đạo không nằm ở sắc phong của triều đình, mà nằm ở niềm tin và sự ủng hộ của nhân dân.

Ngày nay, tên của ông được đặt cho nhiều ngôi trường, đường phố và tượng đài trên khắp cả nước, đặc biệt là tại Quảng Ngãi và Tiền Giang. Là thế hệ đi sau, chúng ta tự hào và biết ơn sâu sắc trước sự hy sinh của ông. Học tập gương sáng của Trương Định, mỗi cá nhân cần rèn luyện ý chí tự lực tự cường, sẵn sàng cống hiến sức lực để xây dựng và bảo vệ vững chắc chủ quyền Tổ quốc.