Trương Định (1820–1864) – Người anh hùng không khuất phục trước giặc ngoại xâm
Trương Định (1820 - 1864) là một trong những thủ lĩnh tiêu biểu của phong trào kháng Pháp ở Nam Kỳ vào nửa sau thế kỷ XIX. Khi triều đình nhà Nguyễn từng bước nhượng bộ thực dân Pháp, ông vẫn kiên quyết đứng về phía nhân dân, tiếp tục cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương. Tên tuổi ông trở thành biểu tượng cho tinh thần bất khuất và lòng yêu nước của người dân Nam Bộ.
Sinh năm 1820, Trương Định theo cha vào Nam sinh sống và lập nghiệp. Ông chiêu mộ dân nghèo khai hoang, lập đồn điền và xây dựng lực lượng tại vùng Gò Công. Nhờ gắn bó với nhân dân, ông có được sự tin tưởng của nhiều người, tạo nền tảng cho các hoạt động chống ngoại xâm sau này.
Năm 1859, thực dân Pháp tấn công Gia Định, mở rộng cuộc xâm lược Nam Kỳ. Trương Định tập hợp nghĩa quân, xây dựng căn cứ và tổ chức nhiều trận đánh chống lại quân Pháp. Sau khi Pháp chiếm Định Tường, Biên Hòa và Vĩnh Long, sức ép quân sự ngày càng lớn. Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuất, nhượng ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và yêu cầu các lực lượng kháng chiến giải binh.
Đứng trước mệnh lệnh ấy, Trương Định phải lựa chọn giữa việc tuân theo triều đình và tiếp tục chiến đấu theo nguyện vọng của nhân dân. Ông quyết định ở lại, không giải tán nghĩa quân. Được nhiều người tôn làm Bình Tây Đại nguyên soái, ông tiếp tục lãnh đạo phong trào kháng Pháp ở Gò Công và các vùng lân cận. Quyết định ấy thể hiện sự gắn bó của ông với nhân dân và ý chí không chấp nhận sự xâm lược.
Thực dân Pháp nhiều lần tổ chức truy quét căn cứ của nghĩa quân. Dù lực lượng và vũ khí có nhiều hạn chế, Trương Định vẫn kiên trì tổ chức chiến đấu. Đến năm 1864, căn cứ bị bao vây, ông bị thương nặng và qua đời ngày 20 tháng 8 năm ấy. Sự hy sinh của ông là mất mát lớn đối với phong trào kháng Pháp ở Nam Kỳ, nhưng tinh thần chiến đấu mà ông để lại vẫn tiếp tục được nhiều người noi theo.
Trương Định được lịch sử ghi nhớ không chỉ bởi những trận đánh chống quân xâm lược, mà còn bởi lựa chọn đứng về phía nhân dân trong thời điểm đầy khó khăn. Khi nhiều con đường đều dẫn đến thử thách, ông vẫn kiên quyết bảo vệ quê hương. Tên tuổi Trương Định vì thế trở thành biểu tượng của lòng yêu nước, khí phách kiên cường và tinh thần bất khuất của dân tộc Việt Nam.
