TRƯƠNG ĐỊNH - BẢN LĨNH QUÂN TRUNG VÀ LỰA CHỌN CỦA LÒNG DÂN

Trong chuỗi các vị anh hùng mà chúng ta đã cùng điểm lại, sự xuất hiện của Trương Định mang một ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Ông không thuộc về hai cuộc kháng chiến chống Pháp - Mỹ hiện đại, mà thuộc về lớp tiền bối đi đầu trong buổi đầu chống thực dân. Nếu các anh hùng như Võ Thị Sáu hay Cù Chính Lan tiếp nối ngọn lửa yêu nước ở thế kỷ XX, thì Trương Định chính là người đã thắp lên ngọn lửa ấy từ giữa thế kỷ XIX bằng một khí tiết hiên ngang vô tiền khoáng hậu.

Lịch sử dân tộc Việt Nam luôn ghi nhớ những trang sử đau thương nhưng oanh liệt vào những ngày đầu thực dân Pháp nổ súng xâm lược. Giữa bối cảnh triều đình nhu nhược và nhân dân lầm than, cái tên Trương Định hiện lên như một cột trụ vững chãi của lòng yêu nước. Ông không chỉ là một nhà quân sự tài ba mà còn là biểu tượng của tinh thần: "Lòng dân đã muốn, nghĩa quân phải theo".

Cảm nhận sâu sắc nhất về Trương Định chính là bản lĩnh chính trị và sự hy sinh quyền lợi cá nhân vì đại nghĩa. Khi triều đình Huế ký hòa ước và ra lệnh bãi binh, phong ông làm lãnh binh ở An Giang để tách ông khỏi nghĩa quân, Trương Định đã đứng trước một lựa chọn nghiệt ngã: Nghe lệnh vua để bảo toàn danh vọng, hay nghe tiếng gọi của nhân dân đang lầm than dưới gót giày viễn chinh. Và ông đã chọn dân. Hành động khước từ sắc chỉ của triều đình để ở lại Gò Công cùng nhân dân chiến đấu là một hành động phi thường, xóa bỏ ranh giới của chủ nghĩa quân thần cũ kỹ để vươn tới chủ nghĩa yêu nước chân chính.

Danh hiệu "Bình Tây Đại Nguyên soái" không phải do vua ban, mà do nhân dân suy tôn. Đó là vương miện của lòng dân, là sự công nhận cao quý nhất dành cho người anh hùng dám sống và chết cùng mảnh đất Nam Bộ. Dưới sự lãnh đạo của ông, những người nông dân chân chất "mặc áo vải, cầm tầm vông" đã trở thành những chiến sĩ anh dũng, làm nên những chiến công vang dội, khiến quân thù phải khiếp sợ trước lối đánh du kích mưu trí và bền bỉ.

Giây phút cuối cùng của ông vào ngày 20/8/1864 là một nốt nhạc bi tráng. Khi bị trọng thương và rơi vào vòng vây của kẻ thù, ông đã tự sát để bảo toàn khí tiết. Ông ra đi nhưng không mất đi. Cái chết của Trương Định đã hóa thành bất tử, trở thành nguồn cảm hứng bất tận cho các phong trào kháng Pháp về sau. Ngôi đền thờ ông tại Tiền Giang và Quảng Ngãi không chỉ là nơi tưởng nhớ, mà là biểu tượng của một lời thề: Dân tộc Việt Nam không bao giờ chịu khuất phục trước ngoại bang.

Đọc về Trương Định, chúng ta học được bài học về sự lựa chọn và trách nhiệm. Ông dạy chúng ta rằng, danh hiệu cao quý nhất không nằm ở tước bậc của triều đình, mà nằm ở sự tôn kính trong trái tim nhân dân. Trương Định mãi mãi là người anh hùng mở đầu cho trang sử kháng chiến hào hùng của vùng đất phương Nam, là "linh hồn" của cuộc kháng chiến buổi đầu, sừng sững như một tượng đài bất khuất giữa nắng gió Gò Công.