Trương Định – "Bình Tây Đại Nguyên Soái"
Biểu tượng ngời sáng của tinh thần yêu nước, thà cãi lệnh triều đình chứ quyết không rời bỏ nhân dân chống Pháp.
Khi thực dân Pháp nổ súng đánh chiếm Gia Định (1859), Trương Định – một chiêu mộ đại điền chủ ở Gò Công – đã chiêu mộ nghĩa binh đứng lên chống giặc. Với chiến thuật du kích tài tình, dựa vào địa hình đầm lầy và rừng rậm, nghĩa quân Trương Định đã gây cho giặc Pháp nhiều tổn thất nặng nề, khiến chúng vô cùng khiếp sợ.
Năm 1862, triều đình nhà Nguyễn ký Hòa ước Nhâm Tuất, nhượng 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh cho Trương Định phải giải tán nghĩa quân, đi nhận chức Lãnh binh ở An Giang. Đứng trước sự lựa chọn cay đắng giữa "trung quân" và "ái quốc", Trương Định đã trải qua những dằn xé nội tâm đau đớn.
Nhân dân và nghĩa sĩ Gò Công đã suy tôn ông làm "Bình Tây Đại Nguyên Soái", dâng áo mão và tha thiết xin ông ở lại chỉ huy chống Pháp. Cảm động trước lòng tin yêu của nhân dân, Trương Định đã khước từ chiếu lệnh của triều đình, tuyên bố: "Dân chúng muốn đặt tôi làm Trưởng, tôi không thể từ chối được".
Ông tiếp tục lãnh đạo cuộc kháng chiến, xây dựng căn cứ Tân Hoà bền vững. Năm 1864, do sự phản bội của Huỳnh Công Tấn, căn cứ bị tập kích bất ngờ. Trương Định bị thương nặng. Để không rơi vào tay địch, ông đã rút gươm tự sát để giữ trọn khí tiết. Cuộc đời ông là bài ca bất tử về lòng trung thành với nhân dân.
