Trương Định – Bình Tây Đại Nguyên soái lãnh đạo nghĩa quân chống Pháp tại Nam Kỳ

Trương Định (1820–1864) là một trong những vị anh hùng tiêu biểu của phong trào kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Kỳ vào giữa thế kỷ XIX. Ông sinh tại huyện Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi. Sau đó, theo cha vào Gia Định sinh sống và khai khẩn đất hoang tại vùng Tân Hòa (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Với tài năng tổ chức và uy tín trong nhân dân, Trương Định được triều đình nhà Nguyễn phong chức Quản cơ, phụ trách việc chiêu mộ dân binh và bảo vệ vùng đất mới.

Năm 1859, thực dân Pháp nổ súng tấn công thành Gia Định, mở đầu quá trình xâm lược Nam Kỳ. Trương Định nhanh chóng tập hợp nghĩa quân, phối hợp với quân triều đình chiến đấu quyết liệt chống quân Pháp. Sau khi triều đình Huế ký Hiệp ước Nhâm Tuất (1862), nhường ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ cho Pháp và ra lệnh giải tán lực lượng kháng chiến, Trương Định không tuân lệnh. Ông tuyên bố tiếp tục chiến đấu với tinh thần “thà mất chức, không chịu mất nước”, kiên quyết ở lại cùng nhân dân chống giặc.

Được nhân dân hết lòng tin tưởng và ủng hộ, Trương Định được tôn xưng là “Bình Tây Đại Nguyên soái”. Dưới sự chỉ huy của ông, nghĩa quân hoạt động mạnh tại Gò Công, Tân Hòa và nhiều vùng thuộc Gia Định, liên tục tổ chức tập kích, phục kích và đánh vào các đồn bốt của quân Pháp, gây cho chúng nhiều tổn thất. Nghĩa quân dựa vào sự đoàn kết của nhân dân, am hiểu địa hình và lối đánh linh hoạt để duy trì cuộc kháng chiến trong nhiều năm.

Năm 1864, trong một trận chiến tại Gò Công, Trương Định bị quân Pháp bao vây và trọng thương. Để giữ trọn khí tiết, ông đã tuẫn tiết, quyết không để rơi vào tay giặc. Sự hy sinh của ông đã trở thành biểu tượng sáng ngời của lòng yêu nước và tinh thần bất khuất.

Trương Định được lịch sử tôn vinh là một trong những lãnh tụ tiêu biểu của phong trào kháng chiến chống Pháp ở Nam Kỳ. Cuộc đời và sự nghiệp của ông thể hiện tinh thần đặt lợi ích của dân tộc lên trên hết, sẵn sàng hy sinh vì độc lập, tự do của đất nước. Tấm gương của Trương Định mãi là niềm tự hào và là nguồn cảm hứng cho các thế hệ người Việt Nam.