Trương Định - người có công giúp đỡ cách mạng trước năm 1945

Trương Định

Trương Định (1820–1864) là lãnh tụ khởi nghĩa nổi tiếng ở Nam Bộ chống thực dân Pháp trong thế kỷ XIX. Ông được người dân tôn xưng là “Bình Tây Đại Nguyên Soái”, tượng trưng cho tinh thần yêu nước, bất khuất và tự chủ của nhân dân miền Nam Việt Nam thời đầu Pháp xâm lược.

Sự nghiệp và khởi nghĩa

Sinh tại Quảng Ngãi, Trương Định theo cha vào Nam khẩn hoang ở vùng Gò Công (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Khi quân Pháp tấn công Gia Định (1859), ông tập hợp dân binh, phối hợp cùng triều đình nhà Nguyễn chống giặc. Sau Hiệp ước Nhâm Tuất 1862, dù triều đình ra lệnh bãi binh, Trương Định vẫn ở lại chiến đấu, hình thành phong trào “Nghĩa hội Trương Định”. Nghĩa quân của ông hoạt động mạnh ở Gò Công, Tân Hòa, Chợ Gạo, gây nhiều tổn thất cho địch.

Tư tưởng và tấm gương

Trương Định được xem là biểu tượng của “trung với nước, hiếu với dân”. Việc ông từ chối tuân lệnh giải tán nghĩa quân cho thấy tinh thần “vì dân mà kháng chiến”, vượt lên khuôn khổ trung quân, thể hiện ý thức dân tộc sớm trong lịch sử Việt Nam. Tinh thần đó trở thành tấm gương yêu nước cho nhiều thế hệ sau, được nhắc đến trong giáo dục và văn học dân gian.

Di sản và tưởng niệm

Hiện nay, tại thị xã Gò Công có Đền thờ và Lăng Trương Định, được xếp hạng di tích lịch sử – văn hóa quốc gia. Hằng năm, Lễ hội Trương Định (20 tháng 8 âm lịch) được tổ chức trang nghiêm, tưởng niệm ngày ông tuẫn tiết năm 1864 và đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Hình tượng Trương Định còn được khắc họa qua phim truyện, cải lương và nhiều tác phẩm nghệ thuật như Bình Tây Đại Nguyên Soái, khẳng định vai trò biểu tượng của ông trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm của Việt Nam.