Trường Đông Kinh Nghĩa Thục
Cách đây 110 năm, một số nhà trí thức yêu nước tiên tiến đã thành lập trường Đông Kinh Nghĩa Thục (ĐKNT) tại Hà Nội, khởi đầu một phong trào yêu nước chống phong kiến chống thực dân với tính chất hoàn toàn mới chưa từng thấy trong lịch sử Việt Nam. (Trích: Đông Kinh Nghĩa Thục: Cuộc cách mạng giáo dục đầu tiên ở VN - nghiencuuquocte.org).

Giữa không khí sục sôi của phong trào Duy Tân những năm đầu thế kỷ XX, khi nền học vấn khoa cử phong kiến đã trở nên lỗi thời, ngôi trường Đông Kinh Nghĩa Thục đã ra đời tại Hà Nội như một ngọn đuốc khai sáng dân trí.
Đứng ở vị trí trung tâm của cuộc canh tân ấy là chí sĩ Lương Văn Can - một nhà giáo, nhà tư tưởng tiến bộ và là Thục trưởng của nhà trường.Không chỉ đứng ra vận động sĩ phu khắp nơi, cụ còn sẵn sàng biến chính ngôi nhà riêng của mình tại số 4 phố Hàng Đào thành lớp học miễn phí, truyền bá chữ Quốc ngữ và kiến thức thực nghiệp cho hàng nghìn người dân mọi tầng lớp.
Quyết liệt từ bỏ con đường quan lộ, vị Cử nhân nho học ấy đã biến chính ngôi nhà dòng tộc thành đại bản doanh khai phóng tri thức, dùng từng bài giảng nhiệt huyết thắp lên ngọn lửa yêu nước và khí tiết dân tộc.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Dù thời gian hoạt động không dài, mô hình giáo dục tiên phong cùng tư tưởng “chấn hưng kinh tế, mở mang dân trí” của cụ Lương Văn Can đã tạo nên một bước ngoặt lịch sử, đánh thức tinh thần tự cường của dân tộc Việt Nam.
Tấm gương kiên trung cùng tầm nhìn vượt thời đại của cụ Lương Văn Can luôn để lại trong lòng thế hệ trẻ sự khâm phục sâu sắc và lòng biết ơn vô hạn đối với những người đã đặt nền móng cho nền giáo dục hiện đại nước nhà.



