Trường THCS Khôi KỲ (6)
Anh hùng Lương Ngọc Quyến
Lương Ngọc Quyến (1885-1917)
Lương Ngọc Quyến (tên chữ là Lương Lập Nham) là con trai thứ hai của nhà yêu nước và người sáng lập tổ chức Đông Kinh Nghĩa Thục nổi tiếng Lương Văn Can (tức cụ Cử Can), nhưng tính cả chị gái, nên thường được gọi là “Ba Quyến”.
Sớm có tinh thần yêu nước, kế thừa truyền thống của dân tộc và sự nghiệp của gia đình, Lương Ngọc Quyến là một trong số những người đầu tiên tham gia phong trào Đông Du từ năm 1905, sang Nhật học và tốt nghiệp Trường Quân sự Chấn Vũ, về Trung Quốc vào học Trường Quân nhu Quảng Đông, Trường Sĩ quan Bắc Kinh, trở thành nhà quân sự tài năng, Ủy viên Quân vụ của Bộ Chấp hành Việt Nam Quang phục hội, được cử về nước hoạt động ở Nam Kỳ.
Năm 1914, bị chỉ điểm, Lương Ngọc Quyến phải lộn trở lại Trung Quốc và bị mật thám Anh bắt giao cho Pháp, giải về nước năm 1915. Thực dân Pháp biết Ba Quyến là yếu nhân của Việt Nam Quang phục hội, dụ dỗ mua chuộc không được nên đã kết án tù cấm cố chung thân, giam cầm hết vào Đề lao Sơn Tây, Đề lao Phú Thọ, lại đưa về Hỏa Lò, Hà Nội.
Từ ngày 25/7/1916, thực dân Pháp đày Lương Ngọc Quyến lên Nhà lao Thái Nguyên, với dã tâm kết liễu cuộc đời của nhà yêu nước bằng sự đối xử cực kỳ tàn bạo ở nơi địa ngục trần gian này. Nhưng, sau hơn một năm bị đọa đày ở Nhà lao Thái Nguyên, bại liệt nửa người, Lương Ngọc Quyến vẫn tìm mọi cách liên lạc, giác ngộ được những binh sĩ yêu nước, đứng đầu là Đội Cấn ở Trại lính khố xanh và đưa vào kế hoạch tổ chức khởi nghĩa. Sự gặp gỡ giữa Lương Ngọc Quyến - Ủy viên Quân vụ của Việt Nam Quang phục hội và Trịnh Văn Cấn là sự gặp gỡ của hai ý chí lớn dẫn đến Cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên đêm 30, rạng sáng ngày 31/8/1917...
Sáng 4/9/1917, quân Pháp tấn công vào trung tâm tỉnh lỵ, Lương Ngọc Quyến, trong lúc đang chỉ huy chiến đấu trên trận địa Trại lính khố xanh Thái Nguyên bị một mảnh đạn pháo vào đầu đã hy sinh.
