Trương Thị Huệ (Ngọc Anh), nữ du kích Củ Chi giả điên để sống
Một trong những nữ du kích chống Mỹ đầu tiên của Củ Chi, bị bắt sau Tết Mậu Thân 1968, bị tra tấn dã man và dùng cách giả điên để thoát khỏi tay kẻ thù.
Bà Trương Thị Huệ, tên gọi Ngọc Anh, quê An Nhơn Tây, được Báo Sài Gòn Giải Phóng mô tả là "một trong những nữ du kích chống Mỹ đầu tiên của Củ Chi". Bài báo không nêu năm sinh của bà. Những gì bà kể lại về thời gian bị giam giữ khiến người đọc khó quên.
Ở đất Củ Chi, trước Mậu Thân
Theo bài báo, bà từng chụp ảnh cùng nhà báo Burchette (người Úc) khi ông đến thăm vùng giải phóng Củ Chi, chú thích ảnh ghi năm 1963.
Ảnh: Matthew Blissett, CC BY-SA 3.0, Wikimedia Commons. Một đoạn địa đạo gốc ở Củ Chi. Ảnh minh họa địa điểm, không phải ảnh nhân vật.
Bị bắt sau Mậu Thân 1968
Sau Tết Mậu Thân 1968, trong lúc đi công tác vào nội đô Sài Gòn, bà sa vào tay địch. Lúc ấy bà vừa sinh con được mấy tháng, phải gửi con cho người quen nuôi. Sức khỏe còn yếu, bà hay khóc thầm vì nhớ con.
Những ngày bị tra tấn
Theo lời kể của bà trong bài báo, mỗi lần bị tra tấn ngất xỉu, địch lại ném bà vào xà lim (cát-sô) tối tăm, ngột ngạt. Bà tả những vết thương trên cơ thể mà mắt bà nhìn thấy được đều bầm tím, bầm đỏ, sưng lên hoặc loét ra. Nhiều lần bà phải đưa đi nhà thương điều trị khi đang ở giữa ranh giới sự sống và cái chết. Tuy vậy, bà nói rằng chí đã quyết sống chết vì cách mạng thì không thể lùi, và đòn thù cũng trở nên vô nghĩa.
Giả điên
Trong những ngày ấy bà quyết định giả điên. Theo bà, điên có thiên hình vạn trạng, không có công thức hay bờ bến nào. Địch nghi ngờ vì mỗi lần bà bị gọi đi thẩm vấn, bà lại vui cười hớn hở; chính một tên địch cũng phải thốt lên rằng đời nào bị đánh đập, tra tấn mà lại vui như vậy.
Các nơi giam giữ và con đường trở về
Bài báo ghi lại bà bị giam ở nhà giam Gia Định; Ty An ninh Hàng Keo (nơi bà bị giam lỏng); nhà thương Chợ Quán, nơi bà bị điều trị và tra tấn nhiều chục lần; và trại 7 của nhà thương Chợ Quán, nơi nhốt những người điên thật.
Một lần bà trốn về căn cứ từ Hàng Keo khi địch sơ hở. Sau đó bà bị chỉ điểm ở Hóc Môn và bị bắt lại. Ở trại 7, bà thoát ra nhờ sự giúp đỡ của một nữ giám thị không được nêu tên, rồi được đưa về căn cứ chữa trị. Trước khi quyết định thả, địch còn cho bà đo điện não đồ. Khi ấy bà ngã đập đầu xuống đường và bất tỉnh.
Điều đọc để nhớ
Chuyện của bà Huệ nhắc chúng ta rằng phía sau những chiến công lớn là những người phụ nữ vừa làm mẹ vừa làm du kích, phải xa con để đi công tác. Bài báo không cho biết đời sống của bà sau chiến tranh.
Nguồn tham khảo: Trầm Hương, Những bông hoa ngược dòng của "đất thép", Báo Sài Gòn Giải Phóng, 30/4/2021 (https://www.sggp.org.vn/nhung-bong-hoa-nguoc-dong-cua-dat-thep-post592331.html). Nguồn ảnh: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Cu_Chi_original_tunnel.jpg
