Bài viết

Trương Thị Khuê - Đoá hồng thép bên bờ vĩ tuyến lửa Vĩnh Linh

Dưới vòm trời rách nát vì bom đạn của mảnh đất địa đầu giới tuyến, người con gái Vĩnh Linh Trương Thị Khuê đã viết nên một huyền thoại bất tử về thế hệ phụ nữ “Ba đảm đang”. Từ một nữ dân quân tuổi mười tám đôi mươi cho đến vị Xã đội phó can trường, bà không chỉ là khắc tinh của “giặc trời” Mỹ mà còn là biểu tượng ngời sáng của tinh thần kiên trung – vừa vững tay súng giữ đất quê hương, vừa chắc tay cày trên những luống cày rực lửa.

Quảng Trị06/06/2026Nguyễn Vũ Bảo Khang Chi đoàn 10 Chuyên Sử (Đoàn phường Đồng Hới)4 lượt xem0 lượt chia sẻ

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trương Thị Khuê sinh năm 1946, dân tộc Kinh, quê gốc tại xã Vĩnh Thủy, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. Năm 1964, giữa lúc cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước bước vào giai đoạn quyết liệt, người thiếu nữ 18 tuổi đã chính thức gia nhập lực lượng dân quân địa phương. Từ cái nôi ấy, bà được rèn luyện, thử thách và trưởng thành vượt bậc trong khói lửa gầm trời của cuộc chiến tranh phá hoại. Tại thời điểm vinh dự được phong tặng danh hiệu Anh hùng, đồng chí đang đảm nhiệm cương vị Xã đội phó xã Vĩnh Thủy, và là một đảng viên kiên trung của Đảng Cộng sản Việt Nam.

Sống và chiến đấu trên mảnh đất tuyến lửa anh hùng, nằm sát cạnh địa bàn bị kẻ thù tạm chiếm qua bờ hiền Lương, Trương Thị Khuê đã sớm giác ngộ cách mạng, nhận thức sâu sắc sứ mệnh thiêng liêng của thế hệ mình: đấu tranh chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam ruột thịt, bảo vệ vững chắc miền Bắc xã hội chủ nghĩa và thống nhất non sông. Với tinh thần nhiệt huyết cuộn dâng của tuổi trẻ, bà đã xung phong dấn thân vào công tác quân sự địa phương, trực tiếp chiến đấu và phục vụ chiến đấu với một ý chí kiên cường, bất khuất tột cùng.

Khắc tinh của giặc trời và tinh thần cảm tử cứu dân

Suốt chặng đường từ năm 1965 đến năm 1967, Trương Thị Khuê đã trực tiếp tham gia vào gần 200 trận quyết chiến dữ dội để đánh trả các đợt oanh tạc bằng không quân của địch. Trong mỗi trận đối đầu sinh tử với thần sấm, con ma của giặc Mỹ, người nữ chỉ huy ấy luôn thể hiện sự bình tĩnh, gan dạ đến phi thường. Bà đã mưu trí chỉ huy đơn vị dân quân trực tiếp nổ súng bắn rơi tại chỗ một máy bay phản lực F-8 và bắn bị thương một máy bay cường kích AD-6. Chiến công xuất sắc của phân đội do bà dẫn dắt đã đóng góp quan trọng vào bảng thành tích lẫy lừng của quân và dân toàn xã Vĩnh Thủy khi tự tay bắn hạ 4 máy bay, bắn bị thương 8 chiếc khác, đồng thời phối hợp hiệp đồng chặt chẽ với bộ đội chủ lực tiêu diệt thêm 4 máy bay giặc.

Trận thử lửa kinh hoàng nhất diễn ra vào năm 1968, khi đế quốc Mỹ điên cuồng điều động siêu pháo đài bay B-52 đến oanh tạc rải thảm bom xuống xóm làng. Giữa lúc mặt đất rung chuyển, bom rơi đạn nổ như trút và lửa cháy ngùn ngụt dữ dội, Trương Thị Khuê đã cùng một chiến sĩ dân quân khác dũng cảm băng mình vượt qua hơn một kilômét tọa độ chết. Bất chấp hiểm nguy, hai người lính đã lao vào đống đổ nát để tổ chức cứu dân, kịp thời băng bó, sơ cứu và đưa những người dân bị thương ra khỏi hố bom về hầm trú ẩn an toàn.

Không chỉ là một dũng sĩ kiên trung trên trận địa chống giặc trời, Trương Thị Khuê còn là một người chỉ huy tận tụy, luôn sát cánh cùng đồng đội phục vụ bộ đội chủ lực chiến đấu. Bất kể là nhiệm vụ nặng nề nào, từ đào đắp công sự trận địa, chặt lá ngụy trang, xẻ núi làm đường cho xe pháo cơ động, cho đến vận chuyển đạn dược ra tiền tuyến hay cáng tải thương binh… bà đều là người tiên phong đi đầu, dùng hành động thực tế của mình để cổ vũ, động viên anh chị em nỗ lực hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.

Tay súng, tay cày và người cán bộ đa tài của nhân dân

Không chỉ vĩ đại trong chiến tranh, Trương Thị Khuê còn là một tấm gương sáng ngời, một hạt nhân tiêu biểu trong phong trào thi đua lao động sản xuất thời chiến. Dù quỹ thời gian bị bóp nghẹt bởi hàng loạt nhiệm vụ quân sự, trực chiến dày đặc, bà vẫn tranh thủ từng giờ, từng phút để ra đồng tăng gia sản xuất, bảo đảm hoàn thành đủ số ngày công lao động như các xã viên khác trong hợp tác xã. Nhờ áp dụng kỹ thuật và công sức chăm bón khoa học, những ruộng lúa do chính tay bà phụ trách luôn đạt năng suất vượt trội, lên tới 2,6 tấn/ha/vụ, trong khi mức bình quân chung của địa phương lúc bấy giờ chỉ đạt 1,9 tấn/ha/vụ.

Song song với nhiệm vụ tay súng tay cày, người nữ anh hùng ấy còn tích cực dấn thân vào công tác chính trị, xã hội tại địa phương. Bà liên tục được nhân dân và tổ chức tín nhiệm giao phó nhiều trọng trách nặng nề: Phó Bí thư Đoàn Thanh niên, Ủy viên Ban Chấp hành Hội Phụ nữ xã, Ủy viên Ban Chấp hành Đoàn Thanh niên khu vực Vĩnh Linh, cho đến đại biểu Hội đồng Nhân dân xã… Dù ở bất kỳ cương vị nào, Trương Thị Khuê cũng thể hiện một tinh thần trách nhiệm cao cả, một tác phong làm việc sâu sát, luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng và nhân dân tin tưởng giao phó.

Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, đồng chí đã vinh dự được tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhất. Vào ngày 18 tháng 6 năm 1969, Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã trang trọng ký quyết định phong tặng danh hiệu cao quý nhất: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân cho Trương Thị Khuê. Bà chính thức trở thành một biểu tượng ngời sáng, một pho sử sống bi tráng của người nữ dân quân kiên trung trên mảnh đất tuyến lửa Vĩnh Linh anh hùng

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn