Trường Tiểu học Đồng Sơn câu chuyện thời hoa lửa: Nguyễn Đình Xô - Khí phách Kinh Bắc giữa lòng địa ngục trần gian.

Nguyễn Đình Xô – Khí phách Kinh Bắc giữa địa ngục trần gian

Cuối tháng 4 năm 2018, gia đình, người thân, đồng đội và các cấp chính quyền, tổ chức chính trị xã hội cùng nhân dân tỉnh Bắc Ninh vỡ òa niềm vui khi Chủ tịch nước ký quyết định truy tặng liệt sĩ Nguyễn Đình Xô danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Một lần nữa, gương đấu tranh kiên cường của người con quê Lạc Vệ, Tiên Du, Bắc Ninh lại được đồng đội và nhân dân tôn vinh, tự hào.

Tháng 8 năm 1966, trong một trận chiến đấu tại Đức Vinh – Gia Lai, Nguyễn Đình Xô bị thương gãy cánh tay phải, ngất và bị địch bắt. Sau nhiều ngày bị tra tấn dã man không khai thác được thông tin, địch chuyển ông đến Nhà tù Vùng III chiến thuật, rồi Nhà tù Biên Hòa. Đến tháng 10 năm 1967, ông bị đưa ra Nhà tù Phú Quốc, giam ở trại A3, sau chuyển qua phân khu B5. Tại đây, Nguyễn Đình Xô được tổ chức bí mật bầu làm Bí thư chi đoàn và tiếp tục vận động đấu tranh với địch.

Ngày 7 tháng 3 năm 1969, bọn cai tù tạo cớ bắt Nguyễn Đình Xô cùng hai người khác đưa ra phòng điều hành khu A3 đánh đập. Chúng xiềng tù nhân, lột quần áo, dùng cật nứa phật mạnh vào hạ bộ. Sau cái búng đầu tiên, mặt ông biến sắc, da tái nhợt. Đến cái thứ hai, ông há hốc mồm, cái thứ ba thì ngất xỉu. Chúng dùng mũ sắt múc nước lạnh đổ vào người, đợi tỉnh lại lại tiếp tục tra hỏi. Anh em trong trại A3 nghe tiếng đã đổ ra sân phản đối, đòi chấm dứt hành động tra tấn.

Ngày 12 tháng 4 năm 1969, khoảng 9 giờ sáng, bọn cai ngục, phòng nhì triệu hồi 12 tù nhân, trong đó có Nguyễn Đình Xô. Trước lúc đi, ông gặp đồng đội, cười và nghiêm giọng: “Tôi đi lần này là đi hẳn. Cũng không hy vọng về trại nào khác đâu.” Ông trao lại chiếc áo tù có chữ TP ở sau lưng như kỷ vật cuối cùng và dặn: “Nếu còn sống sót trở về thì nhắn giùm quê hương Lạc Vệ – Tiên Sơn và gia đình rằng: Nguyễn Đình Xô này quyết giữ trọn lời hứa trước lúc lên đường chiến đấu…”

Tên thiếu úy Đỗ Văn Long, giám thị khét tiếng của trại giam phân khu 5, trực tiếp tra tấn Nguyễn Đình Xô. Chúng còng chân, tay ông vào chân bàn và thành ghế, sau đó đóng đinh dài từ 2 đến 3cm vào các đầu ngón tay. Chiếc thứ hai, thứ ba, thứ tư… cứ mỗi lần đóng đinh, chúng lại hỏi: “Có phải mày là lãnh đạo Đảng Cộng sản trong nhà tù không?”. Nguyễn Đình Xô cắn răng chịu đựng và chỉ trả lời một từ: “Không”.

Trước thái độ kiên quyết của ông, tên Long mở khóa còng tay rồi đưa chiếc kìm bắt ông tự rút từng chiếc đinh trên các đầu ngón tay. Không do dự, Nguyễn Đình Xô thản nhiên cầm kìm rút từng chiếc đinh ra, máu chảy lênh láng. Tên Long túm tóc, dúi đầu ông vào vũng máu và cười khẩy: “Cho mày ăn tiết canh”. Nguyễn Đình Xô lặng lẽ cúi xuống rồi bất ngờ ngẩng mặt, phun cả máu và nước bọt vào mặt hắn. Tên Long tức tối dùng đinh dài 8cm đóng vào mắt cá chân khiến ông giãy giụa và ngất. Sau đó, chúng bỏ ông vào bao bố buộc túm lại, đun nước sôi và múc từng gáo giội lên cơ thể. Nguyễn Đình Xô quằn quại đau đớn, lấy hết sức chửi: “Chúng mày là quân sát nhân, quân chó săn bán nước…”. Khi chúng giội đến xoong nước thứ ba lên đầu, người thanh niên quê hương Kinh Bắc 24 tuổi Nguyễn Đình Xô trút hơi thở cuối cùng.

Năm 2016, đồng đội và người thân đã tìm về Phú Quốc để tìm hài cốt. Tại khu di tích, nhân viên thuyết minh kể rằng nhiều khách tham quan đã khóc khi nghe về hành động dũng cảm của ông, bởi họ hiểu sâu sắc giá trị của độc lập, tự do hôm nay.

Ông Hoàng Huy Tập (áo xanh) và ông Võ Quang Bắc (áo trắng) cháu của liệt sĩ Nguyễn Đình Xô thăm Nhà tù Phú Quốc.

Gần nửa thế kỷ đã trôi qua, tấm gương đấu tranh kiên cường của Nguyễn Đình Xô vẫn còn mãi trong lòng đồng đội và nhân dân. Danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân được truy tặng là sự tri ân xứng đáng, để người anh hùng đất Kinh Bắc mãi sáng ngời như biểu tượng của khí phách cách mạng Việt Nam.