Trường Tiểu học Lương Sơn (77)

Trong những năm tháng chiến tranh khốc liệt, có những con người không phải là chiến sĩ, không cầm súng, không ra trận… nhưng lại góp phần quyết định đến sự sống còn của cách mạng. Họ là những người dân bình thường – những người âm thầm nuôi giấu cán bộ.

Ở vùng đất Củ Chi, nơi được mệnh danh là “đất thép thành đồng”, có một người phụ nữ như thế – Nguyễn Thị Rành.

Bà sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo. Cuộc sống của bà vốn chỉ xoay quanh ruộng đồng, bữa cơm đạm bạc và mái nhà đơn sơ. Nhưng khi chiến tranh lan đến, ngôi nhà nhỏ ấy đã trở thành nơi che chở cho biết bao cán bộ cách mạng.

Ban ngày, bà vẫn ra đồng làm việc như bao người khác. Nhưng đêm xuống, bà lại lặng lẽ mở nắp hầm bí mật dưới nền nhà, đưa cơm nước, thuốc men cho những cán bộ đang ẩn náu bên dưới. Có khi trong nhà chỉ có một nắm gạo, bà vẫn chia phần cho người dưới hầm trước.

Mỗi lần lính địch đi càn, bà phải giữ vẻ bình tĩnh đến đáng sợ. Chỉ cần một ánh mắt, một cử chỉ bất thường, tất cả có thể bị phát hiện. Có lần, địch vào tận nhà lục soát, giẫm ngay lên nắp hầm nơi cán bộ đang ẩn nấp. Bà vẫn đứng đó, tay run nhưng giọng nói thì bình thản, đánh lạc hướng chúng.

Nguy hiểm không chỉ đến từ bom đạn, mà còn từ sự nghi ngờ và phản bội. Nhưng bà chưa bao giờ dao động.

Có người hỏi:
“Sao bà không sợ?”

Bà chỉ trả lời đơn giản:
“Sợ chứ. Nhưng nếu mình không làm thì ai làm?”

Câu nói ấy không phải của một người hùng, mà của một người mẹ, một người nông dân – nhưng lại chứa đựng một tinh thần lớn lao.

Sau chiến tranh, bà trở lại với cuộc sống bình dị như bao người. Không danh hiệu lớn, không kể công, không nhắc lại những ngày tháng đã qua. Ngôi nhà nhỏ vẫn ở đó, nhưng những hầm bí mật đã trở thành một phần ký ức.

Thực ra, Nguyễn Thị Rành chỉ là một trong hàng vạn người dân như thế.

Có những bà mẹ đào hầm dưới bếp.
Có những người cha đứng gác giữa đêm.
Có những đứa trẻ làm nhiệm vụ “canh đường” khi có địch đến.

Họ không có tên trong lịch sử.
Không ai ghi lại họ đã cứu bao nhiêu người.

Nhưng chính họ đã giữ cho cách mạng tồn tại giữa vòng vây.

Nếu người lính là ngọn lửa, thì người dân chính là đất nuôi lửa.
Và trong thời hoa lửa ấy, chính những con người bình thường nhất lại làm nên những điều phi thường nhất.