Trường Trung học phổ thông Tân Phú

Được thành lập vào tháng 8 năm 1976, Trường Trung học phổ thông Tân Phú là ngôi trường phổ thông đầu tiên của huyện Tân Phú lúc bấy giờ (hiện nay trường đóng trên địa bàn huyện Định Quán). Từ buổi ban đầu, trường chỉ được làm bằng tranh tre, lại phải di dời sau nhiều lần chia tách để hình thành và đặt nền móng cho nhiều ngôi trường khác trên vùng đất này. Đến nay, Trường THPT Tân Phú đã có một diện mạo khác, là cái nôi đào tạo nên nhiều nhân tài. Những ngày gian khó nhưng đầy ắp kỷ niệm Tháng 8/1976, thầy Trần Thế Xương được Sở Giáo dục và Đào tạo Đồng Nai (lúc này là Ty Giáo dục) phân công về phụ trách xây dựng Trường THPT Tân Phú. Khi đó, Trường THPT Tân Phú chưa có cơ sở mà phải học nhờ tại Trường THCS Phú Lâm, việc tuyển sinh do Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện phụ trách. Ngày khai giảng năm học đầu tiên 1976-1977, chỉ có thầy Trần Thế Xương và thầy Đỗ Văn Ban là đại diện giáo viên nhà trường. Khi đó, thầy Xương nhận thấy địa điểm học tại THCS Phú Lâm không thuận lợi cho học sinh vì nằm xa trung tâm nên đã bàn với thầy Ban mượn tạm 2 phòng học của Trường Tiểu học Phú Hòa A để bắt đầu năm học mới đầu tiên.

Năm học ấy, Trường THPT Tân Phú chiêu sinh được 2 lớp (1 lớp 10, 1 lớp 11) với tổng số 56 học sinh. Đội ngũ giáo viên gồm 7 người bám trụ hoàn thành nhiệm vụ đến cuối năm học.

Năm học 1977-1978, thực hiện tinh thần Nghị quyết Đại hội Đảng lần 4, trường chuyển vào khu kinh tế mới Đồng Hiệp xây dựng mô hình trường vừa học vừa làm, gắn với nông trường trồng lúa, mía. Học kỳ I của năm học này, ngoài dạy và học, thầy trò Trường THPT Tân Phú phải lao động khai hoang đất để cải thiện đời sống (trồng khoai lang, lúa...); tự khai thác gỗ, tre và vận động UBND các xã: Phú Cường, Phú Túc, Phú Hòa, Phú Hiệp giúp đỡ tiền, tre, lá dừa để làm nhà nội trú cho học sinh, làm nhà ở cho giáo viên.

Dù vậy, cơ sở vẫn thiếu phòng học phải mượn thêm các lớp mẫu giáo. Năm học này, trường có khóa học sinh đầu tiên thi tốt nghiệp tại trường cấp 3 Xuân Lộc, kết quả đậu 18/19 học sinh, xếp loại cao nhất tỉnh. Đây cũng là năm đầu tiên trường đạt danh hiệu trường tiên tiến cấp tỉnh. Năm học này, trường có thêm 7 cán bộ, giáo viên về công tác trong đó có thầy Nguyễn Đăng Tình. Các thầy: Trần Thế Xương, Đỗ Văn Ban, Nguyễn Đăng Tình đều lần lượt là Hiệu trưởng Trường THPT Tân Phú qua các nhiệm kỳ.

Theo lời kể của thầy Nguyễn Đăng Tình, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Tân Phú: Thấy học sinh có dấu hiệu bỏ học nhiều, thầy Trần Thế Xương tham mưu với UBND huyện xin cho trường chuyển địa điểm về lại khu vực huyện Định Quán. Huyện đồng ý chủ trương nhưng yêu cầu trường phải tự tìm địa điểm. Công việc tưởng dễ mà thành khó. Vì khi ấy, đất công đã hết mà đất tư thì khó đụng vào. Năm học mới lại đã cận kề, những tưởng sẽ không thể khai giảng năm học mới được. May mắn, đồng chí Ba Hạp trước đây từng đi kháng chiến, nay là một nông dân sản xuất giỏi của xã Phú Hiệp đã đứng ra dàn xếp cấp cho trường 2 mẫu đất nửa ruộng, nửa rẫy, cách lộ Gia Canh, thuộc ấp Hiệp Thắng, xã Phú Hiệp 100m để trường “đóng đô”, dựng trường cho kịp khai giảng năm học mới.

Cuối hè năm ấy, thầy trò Trường THPT Tân Phú lại tiếp tục dắt nhau vượt chục cây số vào rừng chặt cây, cắt tranh, tập đánh tranh, tự dựng lấy lớp để học, nhà tập thể để ở. Chưa đầy 2 tuần, thầy trò dựng được 7 phòng tranh tre nứa lá làm 7 phòng học và 7 gian nhà làm nhà nội trú cho thầy cô giáo.

Trong ký ức của thầy Nguyễn Đăng Tình, kỷ niệm sâu sắc nhất là gian lớp học của lớp 10D2 do thầy Nguyễn Tấn Tài làm chủ nhiệm. Lớp dựng nhằm ngày mưa tầm tã nên đất ở các chân cột bị nhão. Sáng hôm sau, khi thầy đang chỉ cho học sinh leo lên lợp mái thì toàn bộ gian nhà đổ ập xuống, đè lên thân hình gầy guộc của thầy... Hình ảnh lớp học xiêu vẹo, 4 bề gió lộng bàn ghế tạm bợ nhưng thầy trò vẫn ra sức thực hiện lời Bác “Dù khó khăn đến đâu cũng phải thi đua dạy tốt - học tốt”. Hình ảnh những buổi lao động, đào ao nuôi cá, trồng rừng, những đêm lửa trại bập bùng của ngày ấy... giờ đã thành những kỷ niệm không thể nào quên.

Vượt khó thành Anh hùng

Những năm sau đó, để có đủ phòng học, nhà trường phải mượn cơ sở vật chất, phòng học của nhiều cơ quan của huyện trong suốt một thời gian dài. Tuy vậy, chỉ sau hơn 10 năm, đến năm học 1989-1990, sĩ số học sinh của trường đã tăng lên hơn 3.800 học sinh với hơn 80 lớp học tại điểm trường chính. Các phân hiệu của Trường THPT Tân Phú sau này phát triển đông học sinh nên đã tách ra thành trường mới.

Tính đến nay, có 5 trường được “sinh ra” từ Trường THPT Tân Phú là: THPT Điểu Cải, THPT Đoàn Kết, THPT Định Quán, THPT Phú Ngọc và THCS Lê Thánh Tông.

Vì là trường học thuộc vùng sâu, vùng xa nên việc thu hút giáo viên về trường cũng gặp nhiều khó khăn. Nhiều năm liền, tỉ lệ giáo viên/lớp của trường chỉ đạt 1,2 đến 1,4. Để cho các thầy cô giáo an lòng công tác nơi vùng xa, gắn bó với nhà trường, trong những năm từ 1986-1996, nhà trường tham mưu với huyện cấp đất, hóa giá nhà ở để những giáo viên về công tác tại trường từ trước năm 1996 đều có nhà ở, có đất thổ cư sở hữu cá nhân.

Càng khó khăn, thầy và trò Trường THPT Tân Phú càng ra sức thi đua “Vượt khó thi đua dạy tốt - học tốt” và luôn đạt những thành tích cao. Nhờ đó, tập thể nhà trường liên tục nhận được những phần thưởng xứng đáng: Ba năm liền (1985-1988) trường là lá cờ đầu trong Ngành Giáo dục tỉnh Đồng Nai. Trong 10 năm (1985 - 1995), trường vinh dự được đón nhận hai Huân chương Lao động hạng Nhì và hạng Ba.

Năm học 1999-2000, Trường THPT Tân Phú được tỉnh đầu tư xây dựng cơ bản với tổng số tiền gần 6 tỷ đồng. Kể từ đây, trường bắt đầu có diện mạo khang trang, sạch đẹp hơn. Sau niềm vui về ngôi trường mới, năm học 2000-2001, trường được đón nhận danh hiệu Anh hùng Lao động trong thời kỳ đổi mới. Với một trường học có “tuổi đời” còn khá trẻ, mới 25 năm, việc được đón nhận danh hiệu cao quý này thực sự là một kỳ tích. Làm nên kỳ tích ấy là công sức lao động, giảng dạy, học tập của nhiều thế hệ thầy - trò Trường THPT Tân Phú.

Năm học 2003-2004, Trường THPT Tân Phú là 1 trong 4 trường của tỉnh Đồng Nai tiến hành thí điểm chương trình phân ban THPT. Khi đó, toàn thể nhà trường lại rộ lên phong trào cải tiến, đổi mới phương pháp giảng dạy...

Hiện nay, hệ thống các trường phổ thông đã phát triển rộng khắp trên địa bàn tỉnh, các trường “sinh sau đẻ muộn” đều có cơ sở vật chất khang trang, hiện đại hơn. Tuy vậy, Trường THPT Tân Phú vẫn giữ được vị thế của người “anh cả” ở khu vực Tân Phú - Định Quán.

. 1............... ; . ~ - X

Xét trên địa bàn toàn tỉnh, những năm gần đây, điểm đầu vào của Trường THPT Tân Phú tuy thấp hơn nhiều so với các trường lớn trong tỉnh, đặc biệt là các trường ở khu vực thành phố Biên Hòa; chất lượng học sinh không đồng đều. Tuy nhiên, Trường THPT Tân Phú vẫn đạt được những thành tích rất đáng nể. Điển hình như trong kỳ thi THPT quốc gia năm 2018, trong số 3 thí sinh đạt điểm 9 môn Toán của tỉnh thì có 2 thí sinh học tại Trường THPT Tân Phú (thí sinh còn lại là học sinh Trường THPT chuyên Lương Thế Vinh). Đây đều là hai học sinh có thành tích học tập xuất sắc và là nòng cốt trong các hoạt động phong trào của trường.

Từ mái trường anh hùng Trung học Phổ thông Tân Phú, nhiều thành tích học tập trở thành tấm gương soi chung của học sinh Đồng Nai (như thành tích của Nguyễn Bá Thái Long, Trần Thanh Như Hà .)

Mười năm trồng cây, trăm năm trồng người

Trường THPT Tân Phú dù “nằm” ở vùng sâu, vùng xa nhưng cũng đã xây dựng được cho mình những nét văn hóa riêng. Trong đó, nhiều thế hệ học sinh của trường vẫn nhớ về rừng cây Đông Nam bộ thu nhỏ trong sân trường. Trường THPT Tân Phú được bao phủ bởi màu xanh của nhiều loại cây. Theo thầy Đỗ Văn Ban, một trong bảy giáo viên đầu tiên của Trường THPT Tân Phú và là Hiệu trưởng “đời” thứ hai của trường này thì: “Với ngôi trường mến yêu, mỗi lần trở lại, tôi rất thích lội một vòng dưới bóng mát của cây xanh và ngắm nhìn cây cảnh. Tôi đã từng ước mơ trong khuôn viên của trường có những mảng rừng nhỏ, trồng cây sao cho bốn mùa đều có cây xanh, có hoa và thoảng hương. Một vườn cây phân tán biểu trưng cho các họ, các loài cây của núi rừng Đông Nam bộ, điểm xuyết một vài cây biểu trưng của miền Bắc, miền Trung và những cây “văn học nghệ thuật”.

Với ước mong đó cùng với sự ủng hộ của Ban Giám đốc Lâm trường Tân Phú, ông Lê Quang Khải, 2 kỹ sư lâm nghiệp là cựu học sinh của trường: Vũ Đức Kỷ và Trương Hữu Thế, Trường THPT Tân Phú đã có được một rừng cây Đông Nam Bộ thu nhỏ. Theo thầy Ban, danh mục thực vật ở Trường THPT Tân Phú khi đó có 50 loài cây thân gỗ lớn, từ những tên cây dân dã như: Dầu rái, sến mủ, bằng lăng ổi. đến những cây “văn chương đài các” như: Giáng hương, ngọc lan, đào tiên. hay những loài cây đã đi vào thơ, nhạc như: Hoa sữa, phượng vĩ, kơ-nia. Danh mục cây nhỏ và cây thảo cũng có đến hơn 90 loại cây.

Thầy Đỗ Văn Ban tâm tình: Hiện nay, cảnh quan của trường đã có nhiều thay đổi, khu rừng thu nhỏ cũng không còn được nguyên vẹn như trước nhưng chỉ vài chục năm nữa thôi, nhiều cây trong sân trường này sẽ thành cây cổ thụ! Hồi đó ai còn, ai mất? Trong tiếng cây reo trong gió ngày khai trường, ai có nghe chăng phảng phất những tấm lòng.

Học sinh Trường THPT Tân Phú trên nền “vượt khó thành anh hùng” đã vượt qua chính mình, vượt qua sự nghèo khó để chiếm lĩnh tri thức, tự thân lập nghiệp. Nhiều em đã làm vẻ vang cho nhà trường, lớp học sinh đi trước giúp đỡ lớp học sinh đi sau. Các thế hệ cựu học sinh đều tìm về trường bằng sự kính trọng, lòng yêu thương, chân thành đối với thầy cô, bạn bè. Bản thân tôi cảm thấy rất ấm lòng trước những tình cảm đó”, thầy Ban tự hào chia sẻ.

Dưới mái Trường THPT Tân Phú, nhiều thế hệ học sinh đã trưởng thành. Rất nhiều người đã trở thành người thành đạt, có địa vị trong xã hội, như nhạc sĩ Ngọc Lễ, người đã sáng tác bài hát Trường ơi khi anh là học sinh lớp 10 của trường (năm học 1976-1977); kiến trúc sư Lương Trọng Vũ, người đã làm bản thiết kế Trường THPT Tân Phú hiện nay. Trong thiết kế, Trường THPT Tân Phú có một phòng truyền thống nằm bên phải, gần ngay cổng trường. Ở đó, rất nhiều hình ảnh, tư liệu quý của trường còn được lưu giữ đến tận ngày nay.

Những thế hệ học sinh sau này của nhà trường khi đến tham quan phòng truyền thống đều có thể mường tượng ra thế hệ cha, anh đã sinh hoạt và học tập như thế nào. Từ những khu vực hoang sơ, họ đã tạo nên trường, lớp học. Khu ký túc xá đơn sơ vách tre, lợp lá; trường học bốn bề gió lộng; học sinh chỉ học một buổi, buổi còn lại phải đi làm tăng gia sản xuất nhưng vẫn nỗ lực học tốt để thành tài. Đó là tấm gương sinh động nhất cho những thế hệ đi sau noi theo.