TRƯƠNG VĂN QUÝ – CÁI TÊN CÒN LẠI VỚI THỜI GIAN

Có những người đã rời quê hương từ rất lâu, nhưng tên tuổi vẫn ở lại. Có những cuộc đời chỉ được nhắc đến bằng vài dòng ngắn ngủi trong hồ sơ, nhưng nếu nhìn sâu vào đó, ta sẽ thấy cả một thời đại đã đi qua. Liệt sĩ Trương Văn Quý là một người con như vậy. Ông đã hy sinh năm 1969, trong những năm tháng cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước còn vô cùng gian khổ, khi đất nước vẫn đang đi qua một chặng đường dài để hướng tới ngày thống nhất.

Đối với một người trẻ, quê hương luôn là nơi bắt đầu của những ước mơ. Đó là nơi có gia đình, có những con đường thân thuộc, có những người thân yêu và những ngày tháng bình dị. Nhưng trong chiến tranh, rất nhiều người trẻ đã phải rời khỏi những điều bình dị ấy để bước vào một cuộc đời khác. Họ lên đường không phải vì biết chắc mình sẽ trở về, mà bởi họ hiểu rằng đất nước đang cần đến mình. Trương Văn Quý cũng đã đi qua những năm tháng ấy, để rồi cuối cùng tên ông được ghi lại trong danh sách những người đã hy sinh vì Tổ quốc.

Năm 1969 là một mốc thời gian nằm sâu trong ký ức của cuộc kháng chiến chống Mỹ. Với lịch sử dân tộc, đó là một năm giữa một cuộc chiến còn nhiều mất mát. Với một gia đình có người hy sinh, đó lại là năm mà một người thân mãi mãi không trở về. Thời gian có thể làm cho những đau thương ban đầu lắng xuống, nhưng không có nghĩa là nỗi nhớ biến mất. Có những người thân đã dành cả cuộc đời để nhớ về một người ra đi, và có những gia đình dù nhiều thế hệ trôi qua vẫn giữ lại cái tên ấy như một phần không thể thiếu trong câu chuyện của gia đình mình.

Bởi vậy, việc phục chế hình ảnh liệt sĩ Trương Văn Quý không chỉ mang ý nghĩa khôi phục một bức ảnh. Đó còn là cách để quê hương trả lại một phần diện mạo cho người đã khuất, để những người trẻ hôm nay có thể nhìn thấy khuôn mặt của một thế hệ mà mình chỉ biết qua lịch sử. Đoàn phường Tân Mai đã thực hiện công việc ấy với các liệt sĩ của quê hương, và mỗi bức ảnh được phục chế giống như một nhịp cầu nối giữa quá khứ với hiện tại. Một bên là những năm tháng chiến tranh đã lùi xa, một bên là cuộc sống bình yên hôm nay, ở giữa là ký ức về những con người đã góp phần làm nên lịch sử.

Điều đáng quý của sự tri ân là không để người đã khuất trở thành những cái tên vô danh trong dòng thời gian. Nhắc đến Trương Văn Quý là nhắc đến một người từng có tuổi trẻ, từng có quê hương, từng có những người thân chờ đợi và từng mang trong mình trách nhiệm với đất nước. Ông không thể trở về để nhìn thấy ngày hòa bình, nhưng thế hệ hôm nay có thể thay ông nhìn thấy một quê hương đang đổi thay từng ngày.

Có lẽ đó cũng là cách đẹp nhất để nói lời cảm ơn với một người đã hy sinh. Không phải bằng những lời quá lớn lao, mà bằng việc giữ cho tên tuổi của ông còn được nhắc đến, hình ảnh của ông còn được gìn giữ và câu chuyện về ông còn được kể lại cho những người trẻ. Trương Văn Quý đã đi qua cuộc đời từ rất lâu, nhưng quê hương không để ông bị thời gian xóa nhòa. Bởi có những người dù đã nằm lại với đất, nhưng vẫn sống trong ký ức của quê hương.