Trương Xuân Trinh

Nguyễn Hữu Tiến, tên thật là Trương Xuân Trinh, sinh ngày 3/3/1901 tại làng Lũng Xuyên, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà Nam. Sau khi học hết bậc tiểu học, ông làm nghề dạy học tại quê nhà và sớm tham gia phong trào yêu nước.

Năm 1927, Nguyễn Hữu Tiến tham gia Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên. Sau đó, ông hoạt động trong phong trào cách mạng, từng bị thực dân Pháp bắt và giam tại Nam Định, rồi bị đày ra Côn Đảo.

Nhưng điều khiến tên tuổi Nguyễn Hữu Tiến được nhiều thế hệ nhắc nhớ lại gắn với một nhiệm vụ rất đặc biệt.

Năm 1940, trong quá trình chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ, vấn đề xây dựng một biểu tượng chung cho phong trào cách mạng được đặt ra.

Theo tư liệu của Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, tại cuộc họp của Xứ ủy Nam Kỳ tháng 7/1940, Nguyễn Hữu Tiến được giao nhiệm vụ vẽ một lá cờ cách mạng. Ông đã thiết kế lá cờ với nền đỏ và ngôi sao vàng năm cánh ở giữa.

Đó không chỉ đơn giản là một hình vẽ.

Màu đỏ gợi lên tinh thần đấu tranh.

Ngôi sao vàng trở thành hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho dân tộc.

Từ một nhiệm vụ được thực hiện trong hoàn cảnh bí mật, lá cờ ấy dần trở thành một biểu tượng quan trọng của cách mạng Việt Nam.

Điều đáng chú ý là Nguyễn Hữu Tiến không phải một nhân vật chỉ được biết đến qua công việc thiết kế lá cờ.

Ông còn là một người hoạt động cách mạng, từng làm công tác in ấn, tuyên truyền và tổ chức trong những năm tháng đầy hiểm nguy. Sau khi vượt ngục Côn Đảo năm 1935, ông tiếp tục hoạt động ở Nam Bộ và tham gia công tác in ấn cho cách mạng tại Sài Gòn.

Năm 1941, Nguyễn Hữu Tiến bị thực dân Pháp bắt và xử bắn.

Ông ra đi khi mới 40 tuổi.

Nhưng biểu tượng mà ông góp phần tạo nên thì tiếp tục tồn tại.

Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, lá cờ đỏ sao vàng tung bay trong thời khắc Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ đó, hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng ngày càng gắn bó với lịch sử dân tộc và trở thành Quốc kỳ của Việt Nam.