Truyện ngắn: Ông Bà Sáu Hòa

Ở cuối làng Bình Thạnh có một căn nhà nhỏ lợp mái lá, trước hiên luôn treo chiếc đèn dầu cũ kỹ. Đó là nhà của Bà Sáu – người đàn bà hiền lành nhưng mang trong mình đầy rẫy những vết xước của thời bom đạn.

Bà Sáu lấy chồng từ thuở đôi mươi. Chưa hưởng được bao ngày hạnh phúc, chồng bà (ông Hoà) đã theo đơn vị bộ đội lên đường chiến đấu. Ngày chồng đi, bà đứng bên cổng, đôi bàn tay níu vạt áo nâu, nước mắt cứ lăn dài. Chồng bà chỉ kịp đặt tay lên vai bà và nói một câu:

“Ngày hòa bình, tôi sẽ về với mình và con.”

Lời hứa ấy theo bà suốt hàng chục năm sau. Bà sinh được bốn người con trai, lớn lên giữa tiếng bom đạn. Khi cả nước bước vào những năm tháng khốc liệt nhất, bà lần lượt tiễn từng đứa con ra chiến trường với tấm lòng đau xót không nỡ nhìn con rời xa. Con cả đi trước. Rồi con hai xin theo đơn vị. Đến khi con ba, con tư đứng trước sân, xin bà cho đi, bà chỉ lặng lẽ gật đầu dù tay run đến mức cầm không vững chiếc khăn tay.

“Đi mạnh giỏi nghe mấy đứa…Mẹ đợi.”

Câu nói của bà, nghe bình dị, nhưng ai cũng biết đằng sau đó là một nỗi đau nghẹn lại. Những năm ấy, làng Bình Thạnh sáng đêm bởi tiếng máy bay, những cánh đồng bị cày xới, nhưng bà Sáu vẫn kiên cường. Bà gùi gạo lên rừng, giấu bộ đội trong bếp lò, nấu từng nồi cháo loãng gửi ra mặt trận. Người ta bảo: “Ở làng này, không ai gan như bà Sáu.” Nhưng bà vẫn chỉ cười hiền:

“Mấy đứa ngoài đó các con tôi gan hơn nhiều.”

Một buổi chiều mưa nặng trĩu, tin dữ đầu tiên đến. Người ta trao cho bà tấm giấy báo tử của con cả. bà khụy xuống, tay ôm lấy tấm ảnh của con, khóc không thành tiếng. Nhưng rồi bà lại đứng dậy, châm bếp nấu cơm như thường, miệng lẩm bẩm:

“Con đi trước…Mẹ giữ nhà cho con.”

Vài năm sau, thêm tờ giấy nữa, rồi tờ thứ ba… Đến đứa út – mới mười tám tuổi – cũng nằm lại nơi chiến trường miền Đông. Bốn đứa con, bốn người đã ngã xuống.

Bà đau đến mức tưởng như không gượng nổi. Nhưng đến trước ban chỉ huy, Bà chỉ xin một điều:

“Cho tôi gửi lại tên tụi nó với đất nước. Tôi không tiếc gì… chỉ tiếc không được nhìn thấy quê hương yên bình cùng tụi nó.”

Khi hòa bình trở lại, người ta thấy bà ngồi trước hiên, tay khâu lại chiếc áo cũ của chồng – chiếc áo mà chồng bà đã khoác ngày ra trận mà chưa kịp mang về. Bà bảo:

“Để đó, mai mốt ảnh về còn có đồ mà mặc.”

Bà Sáu Hòa sống lặng lẽ suốt những năm sau này. Mái tóc bà bạc trắng, bước chân chậm dần, nhưng đôi mắt vẫn sáng – sáng như ngọn đèn dầu chưa bao giờ tắt trong căn nhà nhỏ. Khi địa phương trao tặng danh hiệu Bà Mẹ Việt Nam anh hùng, bà chỉ cầm tấm bằng, áp vào ngực như ôm lấy hơi ấm của chồng con.

“Mấy đứa nằm xuống, cho mẹ đứng đây ngày hôm nay.”

Đến cuối đời, thứ Bà để lại cho làng không chỉ là một căn nhà đơn sơ, mà là câu chuyện về một người mẹ Việt Nam gan góc, nhân hậu và bất tử. Người ta nói:

“Ở Bình Thạnh, có ngọn lửa không bao giờ tắt,

đó là ngọn lửa trong tim mẹ Sáu”.