TRUYỀN THỐNG VẺ VANG CỦA XÃ LAO CHẢI 1952

Đầu năm 1952, Ban Huyện uỷ Than Uyên đổi tên là Huyện uỷ. Huyện ủy Than Uyên cử 20 cán bộ đã được tăng cường cho các xã trong đó có Lao Chải. Thời kỳ đầu, tể công tác còn ở trên rừng, ở lại nương rẫy dần dần đã bám được dân, gây dựng và khôi phục nhiều cơ sở trung kiên. Địch tìm mọi cách khống chế nên việc cung cấp muối, lương thực nhiều lúc bị gián đoạn nhưng cơ sở vẫn giữ được liên lạc. Một số bọn tề nguy bị trừng trị, cảnh cáo đã hoảng sợ không dám hung hãng chống phá cách mạng.

Tháng 10, năm 1952, Bộ tổng tư lệnh mở chiến dịch Tây Bắc giải phóng phân khu Nghĩa Lộ và tiểu khu Than Uyên. Ngày 17, 18 tháng 10 năm 1952, đại đoàn 308 đã tấn công trung tâm phân khu Nghĩa Lộ, khiến chúng thất bại thảm hại và tìm đường tháo chạy. Văn Chấn, Nghĩa Lộ, Than Uyên hoàn toàn được giải phóng.

Chiến dịch Tây Bắc thắng lợi có một ý nghĩa vô cùng quan trọng, không những giải phóng một vùng chiến lược, mở thông cánh cửa sang phòng tuyến sông Đà. Âm mưu chia rẽ đoàn kết giữa các dân tộc đã bị phá sản hoàn toàn. Lao Chải hoàn toàn giải phóng khỏi ách chiếm đóng của thực dân Pháp, Nhân dân đã lần lượt trở về bắt đầu xây dựng lại bản làng, quê hương.

Ngay sau chiến dịch Tây Bắc thắng lợi, Đảng chủ trương cho các vùng mới giải phóng thuộc châu Văn Chấn, Than Uyên... nhanh chóng thành lập chính quyền cách mạng, khôi phục sản xuất, giúp dân ổn định cuộc sống. Tỉnh và huyện cũng cử các đoàn cán bộ xuống từng địa phương tuyến truyền đường lối của Đảng và Chính phủ, kêu gọi bà con yên tâm sản xuất, giúp đỡ cán bộ, bộ đội truy quét nguỵ quân, nguỵ quyền.

Thực hiện sự chỉ đạo của cấp trên, cuối năm 1952, chính quyền ở địa phương đã được củng cố, xây dựng. Mỗi Uỷ ban xã có từ 3 đến 5 người. Nhưng do thiếu cán bộ, nên uỷ ban chủ yếu là các chức dịch cũ có tiến bộ, giúp đỡ kháng chiến, có uy tín trong cộng đồng dân tộc địa phương. Cùng với chính quyền, các tổ chức đoàn thể quần chúng cũng được hình thành, song do điều kiện miền núi, phân tán, sự giác ngộ còn hạn chế, vì vậy vai trò và hoạt động của các tổ chức này chưa rõ nét như các địa phương khác.

Thực hiện chủ trương khôi phục kinh tế, Tỉnh đôn đốc Ngân hàng đưa tiền kháng chiến vào đổi tiền Đông Dương cũ của Pháp. Các trạm thu, đổi tiền được lập ở các địa bàn dân cư. Chỉ trong vòng 1 tháng, đã căn bản đổi tiên xong. Nhiệm vụ này đã góp phần ổn định tình hình kinh tế tài chính của địa phương.

Tạo điều kiện cho nhân dân vùng mới giải phóng phát triển sản xuất, tỉnh đầu tư thóc giống, ngô giống cho dân, điều hoà trâu bò để khắc phục tình trạng thiếu sức kéo nghiêm trọng. Về ruộng đất, tỉnh chủ trương tịch thu ruộng của Việt gian, ruộng vắng chủ tạm giao cho nhân dân. Với những việc làm thiết thực đó, đồng bào dân tộc thêm tin tưởng vào cách mạng. Hầu hết các đơn vị bộ đội đều xuống cơ sở giúp các gia đình thu hoạch mùa màng, vận động nhân dân vào các tổ đoàn kết sản xuất. Mặc dù có nhiều cố gắng song diện tích đất bỏ hoang vẫn nhiều. Một số đồng bào dân tộc Mông vẫn giữ phương thức sản xuất cũ là du canh, du cư nên vẫn còn thiếu đói. Chính quyền các cấp đã phát động nhân dân giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau theo tinh thần “lá lành đùm lá rách”, Thời kỳ này mậu dịch quốc doanh đã được mở cung cấp các mặt hàng thiết yếu như muối, dầu hoả, vải, thuốc lào, diêm...Việc làm trên có ý nghĩa lớn vừa phục vụ đời sông nhân dân, vừa đập tan luận điệu phản tuyên truyền của địch là theo Việt Minh không có muối ăn.

Cùng với việc thực hiện nhiệm vụ sản xuất và ổn định đời sống, chính quyền địa phương còn vận động nhân dân đi dân công, đóng góp lương thực cho chiến trường chính. Mặc dù đóng góp của đồng bào vùng mới giải phóng còn nhỏ bé, song cũng đã thể hiện được tinh thần yêu nước.

Lực lượng du kích tiếp tục được củng cố. Ngoài nhiệm vụ hướng dẫn và giúp đỡ nhân dân sản xuất, lực lượng còn tập trung truy quét tàn binh địch địch, cảm hoá những đối tượng đi lính chống lại đồng bào. Tuy nhiên, do tư tưởng nóng vội nên việc truy quét tàn binh địch chưa đạt kết quả tốt. Những tên phản động cầm đầu như La Văn Sứ, Tạo Xí, Nừ Xư vẫn lén lút hoạt động chống đối là cái gốc để nạn phi bám rễ sau này.