Truyền thống yêu nước được tiếp nối

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Chiến thắng Điện Biên Phủ là một dấu son đặc biệt trong lịch sử dân tộc. Để đi đến thắng lợi ấy, quân và dân ta đã phải trải qua vô vàn khó khăn, gian khổ. Giữa những năm tháng khốc liệt đó, nhiều người lính đã trở thành biểu tượng của lòng yêu nước và ý chí chiến đấu. Anh hùng, liệt sĩ Trần Can là một trong những người như vậy. Ông không chỉ chiến đấu dũng cảm mà còn góp sức từ những ngày chuẩn bị chiến dịch và hy sinh ngay trước thời khắc toàn thắng.

Trần Can quê ở Sơn Thành, Yên Thành, Nghệ An. Năm 1951, ông nhập ngũ và được biên chế vào Đại đoàn 312. Trong những năm đầu quân ngũ, ông không ngừng rèn luyện và trưởng thành qua thực tế chiến đấu. Năm 1952, ông tham gia Chiến dịch Tây Bắc trong đội hình Trung đoàn 209.

Trong trận đánh ở Bản Hoa, Trần Can được giao nhiệm vụ xung kích. Ông sử dụng thủ pháo để tiêu diệt ụ súng của đối phương, tạo điều kiện cho đơn vị tiến công. Khi lực lượng trong tiểu đội bị thương vong nhiều, ông vẫn bình tĩnh phối hợp với các chiến sĩ khác và dẫn đầu tổ chiến đấu tiếp tục tiến lên.

Dưới sự chỉ huy của ông, tổ chiến đấu đã tiêu diệt ba ụ súng, đánh thẳng vào sở chỉ huy, bắt sống 22 tên địch và thu 17 khẩu súng các loại. Những thành tích ấy cho thấy sự gan dạ, quyết đoán và khả năng chỉ huy của người chiến sĩ trẻ. Sau đó, Trần Can trở thành một trong những tiểu đội trưởng xuất sắc của Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209.

Cuối năm 1953, quân ta bắt đầu chuẩn bị cho Chiến dịch Điện Biên Phủ. Đơn vị của Trần Can được giao nhiệm vụ mở đường và kéo pháo vào trận địa. Đây là công việc vô cùng nặng nhọc bởi những khẩu pháo lớn phải được đưa qua núi rừng hiểm trở bằng sức người.

Ngày 17-1-1954, Trung đoàn 209 bắt đầu kéo pháo từ Tuần Giáo vào trận địa. Sau nhiều ngày đêm vượt qua địa hình khó khăn và sự đánh phá của máy bay địch, 12 khẩu pháo được đưa đến nơi.

Tuy nhiên, sau khi Bộ Chỉ huy Chiến dịch quyết định thay đổi phương án tác chiến sang “đánh chắc, tiến chắc”, quân ta phải kéo pháo ra. Trong quá trình rút pháo, năm khẩu pháo do Tiểu đoàn 130 của Trần Can phụ trách gặp tình huống nguy hiểm. Máy bay địch phát hiện và ném bom khiến khu vực xung quanh bốc cháy, trong khi pháo địch liên tục bắn chặn.

Trước hoàn cảnh đó, Trần Can dẫn đầu trung đội xông ra kéo pháo. Nhiều chiến sĩ cũng lập tức tham gia hỗ trợ. Mặc dù phải đối mặt với bom đạn, họ vẫn quyết tâm đưa pháo ra khỏi khu vực nguy hiểm.

Nhiệm vụ kéo pháo đã gây nhiều tổn thất cho Trung đoàn 209. Có 25 chiến sĩ hy sinh và 95 người bị thương. Tuy vậy, tinh thần quyết tâm của những người lính vẫn không bị khuất phục. Với thành tích trong nhiệm vụ kéo pháo, Đại đội 366 được trao Huân chương Chiến công hạng Ba.

Ngày 13-3-1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ chính thức mở màn. Tiểu đoàn 130 của Trần Can được giao nhiệm vụ đánh chiếm mỏm 3 của cứ điểm Him Lam.

Đúng 17 giờ, pháo binh ta đồng loạt khai hỏa. Sau khi pháo chuyển làn, bộ binh nhanh chóng tiến lên mở cửa qua hệ thống hàng rào. Đại đội 366 của Trần Can xung phong đánh chiếm tiền duyên và phát triển lên mỏm 3.

Quân ta nhanh chóng chiếm được một phần cứ điểm nhưng gặp sự chống trả quyết liệt từ lô cốt số 6. Trước tình thế đó, Trần Can cùng đồng đội vẫn kiên trì tiến công. Cuối cùng, quân ta từng bước làm chủ cứ điểm Him Lam.

Một trong những hình ảnh đáng nhớ nhất là lá cờ “Quyết chiến – Quyết thắng” được cắm trên nóc lô cốt chỉ huy. Lá cờ trở thành biểu tượng cho chiến thắng đầu tiên của quân ta tại Điện Biên Phủ và tinh thần quyết tâm giành thắng lợi của những người lính.

Sau trận Him Lam, Trần Can tiếp tục tham gia những trận đánh tiếp theo. Ông chiến đấu cho đến ngày cuối cùng của chiến dịch.

Ngày 7-5-1954, Trần Can hy sinh. Cũng trong ngày hôm đó, Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi. Ông đã không thể tận mắt chứng kiến giây phút chiến thắng, nhưng sự hy sinh của ông góp phần tạo nên ngày lịch sử ấy.

Cuộc đời Trần Can là câu chuyện về một người lính đã dành trọn tuổi trẻ cho Tổ quốc. Từ một chiến sĩ trẻ, ông trưởng thành qua chiến đấu, trở thành người chỉ huy được đồng đội tin tưởng và cuối cùng hy sinh trong cuộc chiến vì độc lập dân tộc.

Tấm gương của Trần Can giúp thế hệ hôm nay hiểu rằng hòa bình không tự nhiên mà có. Đó là thành quả được đánh đổi bằng mồ hôi, nước mắt và cả sự hy sinh của những người đi trước. Vì vậy, mỗi người cần biết trân trọng lịch sử, giữ gìn hòa bình và sống có trách nhiệm với quê hương, đất nước.