Truyền thuyết về Hồ Ba Bể
Truyền thuyết Hồ Ba BểNgày xưa dân làng thường xuyên có phong tục mở hội cầu Phật vào dịp đầu năm. Cả làng ai cũng diện đồ đẹp đẽ để cúng kiến và tế lễ với Phật. Bỗng một hôm có một cụ già ăn xin thân hình lở loét và gầy gò đến xin ăn. Nhưng mọi người đều sợ hãi và nhanh chóng xua đuổi bà đi.Bà lão ra về thì gặp hai mẹ con nọ đi chợ về. Họ thấy bà tội nghiệp nên đã đưa về nhà và lấy cơm cho ăn cũng như cho nghỉ qua đêm. Đến khuya thì họ thấy chỗ bà cụ nằm phát sáng với hình dáng của một con giao long khổng lồ đang nằm cuộn mình và hai mẹ con đều kinh hãi nhắm mắt mong rằng sẽ không sao.Sáng ra, họ chỉ thấy bà cụ ăn mày vẫy tay đi và báo rằng sắp có lụt lớn và đưa cho một gói tro bếp dặn rắc xung quanh nhà. Nghe vậy, người mẹ lo lắng hỏi làm sao để cứu những người còn lại thì bà liền nhặt hạt thóc, cắn vỡ và đưa hai mảnh vỏ trấu. Sau đó bà liền vụt mất, hai mẹ con vội mang chuyện kể lại cho dân làng nhưng chẳng ai tin.Tối hôm đó, trong lúc mọi người đang làm lễ thì một cột nước dưới đất dâng trào lên và đất sụp xuống khiến nước dâng cao xô ngã cây cối và nhà cửa của người dân. Ngôi nhà của hai mẹ con thì không sao vì nước dâng tới đâu thì nhà nổi lên theo tới đó. Người mẹ rất xót xa cho dân làng và nhớ lời bà lão, thả hai mảnh vỏ trấu xuống nước. Chúng liền biến thành hai chiếc thuyền to lớn và họ đã dùng thuyền để cứu cả dân làng thoát khỏi biển nước.Khi nước rút, phần đất bị sụp được người dân đặt là hồ Ba Bể, còn nền nhà của hai mẹ được người dân gọi là gò Bà Góa.
