TỪ ÁNH ĐÈN CHIẾN KHU ĐẾN GIẢNG ĐƯỜNG ĐẠI HỌC

Ông sinh ngày 10 tháng 6 năm 1957 tại xã Hoài Hảo, huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định — mảnh đất miền Trung từng chịu nhiều đau thương bởi chiến tranh. Tuổi thơ của ông không có những ngày tháng bình yên. Thay vào đó là tiếng bom, tiếng súng và những lần chạy giặc trong đêm tối. Giữa những năm tháng khốc liệt ấy, ông được thoát ly lên chiến khu tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Cuộc sống nơi rừng sâu vô cùng thiếu thốn. Những bữa cơm đạm bạc, những mái lán tạm bợ và những đêm mưa rừng lạnh buốt là điều quá quen thuộc với cậu bé năm nào. Nhưng cũng chính nơi tưởng chừng chỉ có khói lửa và mất mát ấy, một ngọn lửa khác đã được thắp lên — ngọn lửa của tri thức. Ở chiến khu, các cán bộ từ miền Bắc chi viện đã mở những lớp học đặc biệt cho trẻ em. Không bảng đen, không bàn ghế, không sách vở đầy đủ. Ánh sáng duy nhất là ngọn đèn dầu leo lét giữa núi rừng. Thế nhưng, những lớp học nhỏ ấy lại trở thành nơi nuôi dưỡng biết bao ước mơ. Cậu bé Bùi Văn Trịnh ngày ấy say mê học từng con chữ. Có lúc phải viết xuống nền đất, có lúc dùng mảnh giấy cũ hay vỏ đạn để tập viết, nhưng chưa bao giờ ông nghĩ đến chuyện bỏ cuộc. Bởi với ông, học tập chính là con đường để thay đổi cuộc đời. Chiến tranh vẫn tiếp diễn, bom đạn vẫn ngày đêm cày xới núi rừng. Ông từng chứng kiến nhiều mất mát, hy sinh của đồng bào và đồng đội. Có những người vừa hôm qua còn ngồi bên nhau, hôm sau đã mãi mãi không trở về. Những ký ức ấy khiến ông hiểu rằng hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương. Và cũng từ đó, ông tự nhủ mình phải sống thật ý nghĩa, phải học thật tốt để không phụ những người đã ngã xuống. Năm 1975, đất nước thống nhất. Từ chiến khu trở về, ông tiếp tục theo học bổ túc văn hóa. Trong khi nhiều người còn loay hoay với cuộc sống sau chiến tranh, ông vẫn âm thầm nuôi dưỡng giấc mơ học tập của mình. Không dễ dàng gì cho một người từng học giữa rừng sâu bắt kịp chương trình học. Nhưng bằng sự bền bỉ và quyết tâm, ông từng bước vượt qua tất cả. Ban ngày học tập, ban đêm tự học dưới ánh đèn dầu, ông kiên trì đi tiếp trên con đường tri thức. Rồi thành quả cũng đến. Năm 1980, ông thi đậu vào ngành Kinh tế Nông nghiệp của Đại học Cần Thơ. Đó không chỉ là niềm vui của riêng ông, mà còn là minh chứng rằng: chỉ cần không từ bỏ, con người có thể vượt qua mọi nghịch cảnh. Sau khi tốt nghiệp, ông ở lại trường làm giảng viên. Từ một người thầy trẻ tuổi, ông tiếp tục học tập, nghiên cứu và cống hiến cho giáo dục. Nhiều năm sau, ông trở thành Phó Giáo sư, Tiến sĩ chuyên ngành kinh tế nông nghiệp. Nhưng điều đáng quý nhất ở ông không nằm ở học hàm hay danh hiệu, mà chính là tinh thần vượt khó và sự tận tâm với thế hệ trẻ. Ông luôn nhắc sinh viên rằng:
“Hoàn cảnh có thể khó khăn, nhưng nếu còn ý chí thì vẫn còn hy vọng.” Có lẽ vì từng đi qua những tháng ngày thiếu thốn nên ông rất đồng cảm với sinh viên nghèo. Ông luôn động viên các em cố gắng học tập, bởi ông hiểu tri thức có thể thay đổi tương lai một con người như thế nào. Nhìn lại hành trình cuộc đời ông Bùi Văn Trịnh, người ta không chỉ thấy câu chuyện của một cá nhân vượt khó thành công. Đó còn là hình ảnh đẹp của một thế hệ người Việt Nam đi lên từ chiến tranh bằng nghị lực, niềm tin và khát vọng cống hiến. Từ ánh đèn dầu nhỏ bé giữa chiến khu năm nào, ông đã thắp sáng cả một hành trình dài bằng tri thức và lòng kiên trì. Và câu chuyện ấy hôm nay vẫn đang truyền cảm hứng cho biết bao người trẻ:
Rằng xuất phát điểm không quyết định tương lai.
Rằng nghịch cảnh không thể đánh gục những ai biết đứng lên.
Và rằng, chỉ cần giữ trong tim một ngọn lửa của niềm tin, con người sẽ luôn tìm được con đường để bước tới ánh sáng.