Từ ATK Định Hóa đến chiến thắng Điện Biên Phủ
Di tích lịch sử An toàn khu (ATK) Định Hóa thuộc địa phận các xã Phú Đình, Điềm Mặc, Thanh Định, Định Biên, Bảo Linh, Đồng Thịnh, Quy Kỳ, Kim Phượng, Bình Thành và thị trấn Chợ Chu, huyện Định Hóa, tỉnh Thái Nguyên, với tổng diện tích quy hoạch bảo tồn trên 5.200km2. Đây cũng là địa bàn giáp danh giữa các tỉnh Thái Nguyên, Tuyên Quang và Bắc Kạn.
ATK Định Hóa (Thái Nguyên) từng là căn cứ địa quan trọng của cách mạng Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp, nơi Trung ương Đảng, Chính phủ và Bộ Tổng tư lệnh đặt cơ quan lãnh đạo kháng chiến.
Trong quần thể di tích này, Lán Tỉn Keo nằm trên đồi Tỉn Keo, xóm Nà Lọm, xã Phú Đình, là địa điểm diễn ra nhiều cuộc họp quan trọng của Trung ương Đảng và Bộ Chính trị. Căn lán đơn sơ, mộc mạc được đồng bào Việt Bắc xem như “Phủ Chủ tịch của lòng dân” trong những năm kháng chiến chống Pháp. Đặc biệt, khi đến thăm lán Tỉn Keo, nhiều người thường bất ngờ trước sự giản dị của nơi từng diễn ra một quyết định mang tầm vóc lịch sử. Đó chỉ là một căn lán nhỏ được dựng bằng tre, nứa, lợp lá cọ, nép mình dưới tán rừng xanh mát. Bên trong lán, mọi thứ đều rất đơn sơ: một chiếc bàn gỗ mộc, vài chiếc ghế đơn giản, những vật dụng sinh hoạt giản dị của các đồng chí lãnh đạo. Thế nhưng chính tại nơi tưởng chừng bình dị ấy, những quyết định có ý nghĩa chiến lược đối với vận mệnh dân tộc đã được đưa ra.
Thời điểm cuối năm 1953, cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam đã bước sang giai đoạn quyết liệt. Thực dân Pháp với sự hỗ trợ của Mỹ đã xây dựng tập đoàn cứ điểm mạnh tại Điện Biên Phủ với tham vọng biến nơi đây thành “pháo đài bất khả xâm phạm”, nhằm thu hút và tiêu diệt chủ lực của quân đội ta.
Trước tình hình đó, Bộ Chính trị và Trung ương Đảng đã tổ chức nhiều cuộc họp quan trọng để phân tích tình hình và đưa ra quyết sách chiến lược. Cuộc họp tại lán Tỉn Keo vào ngày 6/12/1953 chính là một trong những cuộc họp mang tính bước ngoặt ấy. Sau khi xem xét toàn diện tình hình chiến trường và tương quan lực lượng giữa ta và địch, Bộ Chính trị đã đi đến quyết định mở chiến dịch tiến công tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ. Đây là một quyết định táo bạo, bởi khi đó Điện Biên Phủ được xem là cứ điểm phòng thủ mạnh nhất của quân đội Pháp ở Đông Dương. Nhưng quyết định ấy được đưa ra với niềm tin vững chắc vào sức mạnh của quân đội và nhân dân Việt Nam.
Từ ATK Định Hóa, mệnh lệnh chiến đấu đã được truyền đi khắp các chiến trường. Hàng chục vạn bộ đội, dân công hỏa tuyến và thanh niên xung phong từ khắp mọi miền đất nước đã lên đường hướng về Điện Biên. Trong dòng người ấy có rất nhiều người con của Thái Nguyên và các tỉnh Việt Bắc. Họ đã góp sức vận chuyển lương thực, vũ khí, đạn dược, mở đường, bảo đảm hậu cần cho chiến dịch. Những con đường rừng, những con suối, những bản làng của vùng Việt Bắc đã trở thành hậu phương vững chắc cho tiền tuyến.
Sau 56 ngày đêm chiến đấu kiên cường, ngày 7/5/1954, quân và dân ta đã giành thắng lợi hoàn toàn tại Điện Biên Phủ. Chiến thắng ấy không chỉ kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp mà còn cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên toàn thế giới.
Nhìn lại chặng đường lịch sử ấy, nhiều người càng thêm tự hào khi biết rằng một quyết định quan trọng dẫn tới chiến thắng Điện Biên Phủ đã được đưa ra tại ATK Định Hóa - mảnh đất của tỉnh Thái Nguyên.
Ngày nay, khu di tích ATK Định Hóa đã trở thành địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống cách mạng cho các thế hệ. Những ngôi lán nhỏ giữa rừng, những con đường đất quanh co, những địa điểm từng gắn với hoạt động của Trung ương Đảng vẫn được bảo tồn gần như nguyên vẹn sẽ tiếp tục lan tỏa tinh thần cách mạng và khơi dậy trách nhiệm của thế hệ trẻ trong sự nghiệp xây dựng, phát triển đất nước.



