Từ bài hát cách mạng đến nhạc hiệu trên sóng

Năm 1945, Nguyễn Đình Thi sáng tác Diệt phát xít. Người nghệ sĩ trẻ gửi vào bài hát tinh thần tập hợp lực lượng và quyết tâm đấu tranh của những ngày trước khởi nghĩa.

Sau khi đất nước tuyên bố độc lập, một nhiệm vụ mới được triển khai: xây dựng đài phát thanh quốc gia. Ngày 5 tháng 9 năm 1945, những người phụ trách thống nhất tên gọi Đài Tiếng nói Việt Nam, lời xướng, nhạc hiệu và thời điểm phát sóng đầu tiên. Giai điệu Diệt phát xít được chọn làm nhạc hiệu; ngày 7 tháng 9, Đài phát sóng chương trình đầu tiên.

Từ đó, một sáng tác âm nhạc có thêm đời sống trong hoạt động thông tin. Giai điệu quen thuộc giúp người nghe nhận ra chương trình và gắn âm thanh với tiếng nói của nước Việt Nam mới.

Câu chuyện cho thấy văn nghệ và truyền thông đã gặp nhau trong một thời điểm đặc biệt. Tác phẩm của người nghệ sĩ bước vào công việc hằng ngày của những người làm phát thanh, rồi đến với người nghe ở nhiều nơi. Sự lan tỏa ấy cần cả người sáng tác, người tổ chức và đội ngũ thực hiện chương trình.

Nhìn lại hành trình của Diệt phát xít, chúng ta hiểu thêm vì sao một đoạn nhạc ngắn có thể khơi dậy ký ức sâu sắc. Âm thanh gắn với những điều người nghe đã trải qua và những tin tức họ từng đón đợi. Tìm hiểu người viết cùng hoàn cảnh sử dụng bài hát giúp chúng ta lắng nghe di sản âm nhạc bằng cả cảm xúc và sự hiểu biết.