Từ Biệt Đội Học Sinh Đến Người Lãnh Đạo Cơ Sở
Ông Nguyễn Đồng Châu bước vào cách mạng khi còn là một cậu học sinh, mang theo lòng yêu nước non trẻ nhưng kiên cường. Từ những đêm đột nhập cơ quan địch ở Mỹ Trà cũ trong vai trò biệt đội học sinh Thị ủy Cao Lãnh, đến ngày đất nước hoàn toàn giải phóng 30/4/1975, rồi tiếp tục khoác áo lính pháo binh những năm sau hòa bình, cuộc đời ông là chuỗi tháng ngày lặng thầm dấn thân. Chiến tranh đi qua, nhưng ngọn lửa của người lính năm xưa vẫn cháy bền bỉ trong từng việc ông làm cho quê hương Bình Hàng
Người ta gặp ông Nguyễn Đồng Châu khi mái tóc đã bạc màu sương gió, giọng nói trầm và chậm, nhưng ánh mắt vẫn còn nguyên một ngọn lửa – thứ ngọn lửa của những năm tháng không thể nào quên. Mỗi khi nhắc đến thời chiến, ông thường im lặng rất lâu, rồi mới bắt đầu kể, như thể sợ ký ức vỡ ra quá nhanh sẽ làm đau lòng hiện tại.
Tháng 2 năm 1971, khi tuổi đời còn rất trẻ, ông Châu đã khoác lên mình một lựa chọn lớn lao: tham gia cách mạng trong Biệt đội học sinh của Thị ủy Cao Lãnh. Khi ấy, ông vẫn còn là một cậu học sinh, mang dáng vẻ thư sinh, ít ai ngờ bên trong là một ý chí gan góc. Dưới vỏ bọc học trò, ông cùng đồng đội lặng lẽ làm nhiệm vụ liên lạc, trinh sát, rồi dần dần bước vào những trận đánh sinh tử.
Có những đêm ở xã Mỹ Trà cũ, trời tối như mực, mưa lẫn với sương, ông cùng đồng đội đột nhập phá cơ quan địch, mang theo thuốc nổ trong chiếc cặp sách học sinh. Tim đập dồn dập trong lồng ngực, mỗi bước chân đều là ranh giới giữa sống và chết. Nhưng vượt lên trên nỗi sợ là niềm tin mãnh liệt: đất nước rồi sẽ độc lập, quê hương rồi sẽ yên bình.
Ông chiến đấu suốt những năm tháng ác liệt ấy cho đến ngày 30/4/1975 – ngày non sông liền một dải. Khi tiếng súng ngừng vang, ông Châu tưởng như mình có thể trở về với đời thường. Nhưng đất nước sau chiến tranh vẫn cần những người lính.
Tháng 6 năm 1977, ông nhập ngũ vào Trung đoàn 4 Pháo binh. Không còn những trận đánh bí mật trong đêm, mà là những tháng ngày thao trường nắng gió, những khẩu pháo nặng trĩu mồ hôi, những ca trực dài trong im lặng. Đến tháng 2 năm 1982, ông phục viên, mang theo trong tim cả một quãng đời binh nghiệp không thể gọi tên bằng vài dòng lý lịch.
Hòa bình trở lại, ông Nguyễn Đồng Châu không rời bỏ trách nhiệm với quê hương. Ông từng là Bí thư Xã Đoàn Bình Hàng Tây (1983–1985), rồi sau này giữ cương vị Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Hàng Tây, và Chủ tịch Hội Cựu Chiến binh xã (1999–2005). Trên mặt trận mới – mặt trận xây dựng quê hương – ông vẫn giữ trọn tác phong của người lính: tận tụy, kỷ luật và hết lòng vì dân.
Người ta bảo, thời hoa lửa đã lùi xa. Nhưng với ông Nguyễn Đồng Châu, thời hoa lửa chưa bao giờ tắt. Nó vẫn âm ỉ cháy trong từng quyết định, từng việc làm, từng câu chuyện ông kể cho lớp trẻ nghe – để nhắc rằng: có một thế hệ đã đi qua chiến tranh bằng cả tuổi xuân, để hôm nay đất nước được yên bình.
