Từ bỏ cuộc sống nhung lụa, khước từ xiềng xích phân biệt tộc người

Tôn Thất Tùng sinh năm 1912 tại Thanh Hóa trong một gia đình thuộc dòng dõi hoàng tộc nhà Nguyễn khét tiếng quý phái, lớn lên tại cố đô Huế [xl]. Với xuất phát điểm ấy, ông có cơ hội sống một cuộc đời vinh hoa phú quý, an phận thủ thường trong lầu son gác tía [xl]. Thế nhưng, chứng kiến cảnh đồng bào nghèo khổ chịu bệnh tật giày xéo mà không có thuốc chữa, ông đã dứt khoát rũ bỏ cuộc sống vương giả để theo học ngành Y tại Hà Nội [xl].

Thời kỳ Pháp thuộc, chính quyền thực dân thực hiện chính sách phân biệt đối xử cực kỳ tàn nhẫn trong ngành y. Sinh viên người Việt dù giỏi đến đâu cũng chỉ được làm trợ lý, bị cấm tiệt không được phép thực hiện các ca phẫu thuật lớn, đặc biệt là phẫu thuật gan – vùng cấm địa nguy hiểm nhất của cơ thể lúc bấy giờ. Không chịu cúi đầu khuất phục, bằng tài năng xuất chúng và tư duy độc lập sắc bén, Tôn Thất Tùng đã thi đỗ thủ khoa kỳ thi nội trú các bệnh viện Hà Nội [xl]. Để chứng minh năng lực của người Việt, ông tự giam mình trong phòng giải phẫu suốt nhiều năm trời, tự tay phẫu thuật tỉ mỉ trên hơn 200 xác ướp để nghiên cứu cấu trúc đường mật và mạch máu trong gan, đặt những viên gạch đầu tiên cho một cuộc cách mạng y học nhân loại.