Từ bỏ phồn hoa vì tiếng gọi Tổ quốc (P1)
Bài viết khắc họa hành trình phi thường của Giáo sư Trần Đại Nghĩa – từ một kỹ sư tài năng tại Pháp đã từ bỏ danh vọng để theo Bác Hồ về chiến khu kháng chiến. Với bàn tay và khối óc thiên tài, ông đã chế tạo thành công những loại vũ khí "huyền thoại" như Bazooka, SKZ, góp phần quyết định vào thắng lợi của quân đội ta trước sức mạnh hỏa lực hiện đại của thực dân Pháp.
Mở đầu: Từ bỏ phồn hoa vì tiếng gọi Tổ quốc Năm 1946, khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp đàm phán, Người đã gặp một kỹ sư trẻ người Việt đang làm việc tại hãng máy bay nổi tiếng của Pháp với mức lương tương đương 22 lạng vàng mỗi tháng. Đó là Phạm Quang Lễ. Trước lời ngỏ ý của Bác: "Tôi về nước, chú có về với tôi không?", chàng thanh niên ấy đã không một chút do dự, từ bỏ cuộc sống nhung lụa, gác lại sự nghiệp đầy hứa hẹn tại châu Âu để bước lên chuyến tàu trở về quê hương đang rực lửa chiến tranh.
Hình 2.1 Bác Hồ và Phạm Quang Lễ trên chuyến tàu từ Pháp
về Việt Nam năm 1946
Cái tên "Đại Nghĩa" và trọng trách nặng nề Về đến chiến khu, Bác Hồ trực tiếp đặt tên mới cho ông là Trần Đại Nghĩa. Bác giải quyết: "Việc của chú là việc đại nghĩa". Ông được bổ nhiệm làm Cục trưởng Cục Quân giới khi trong tay chỉ có những xưởng rèn thô sơ, máy móc cũ kỹ và đội ngũ thợ lành nghề nhưng thiếu kiến thức khoa học hiện đại. Đối thủ của quân đội ta lúc đó là thực dân Pháp với xe tăng, tàu chiến và những đồn bốt bê tông kiên cố. "Lấy yếu chống mạnh" bằng cách nào khi vũ khí của ta chỉ là súng kíp, mã tấu? Câu hỏi ấy đè nặng lên vai người kỹ sư trẻ.
Hình 2.2 “Vua vũ khí" 11 năm ở Pháp, bỏ lương 22 lượng vàng
theo Bác về nước
Kỳ tích Bazooka và nỗi khiếp sợ của xe tăng Pháp Trong những hang đá âm u tại chiến khu Việt Bắc, dưới ánh đèn dầu leo lét, Trần Đại Nghĩa miệt mài với những bản vẽ toán học phức tạp. Thành tựu rực rỡ đầu tiên chính là khẩu súng Bazooka.
