Từ bức ảnh sau chiến tranh – Câu chuyện tình yêu và hành trình cống hiến của Trung tướng Nguyễn Ngọc Thanh
Bài viết kể về cuộc đời binh nghiệp và câu chuyện tình cảm của Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thanh với bà Trần Thị Lê, một cựu y sĩ từng công tác tại Đặc khu ủy Quảng Đà. Từ những lần gặp gỡ giữa chiến trường Quảng Đà trong những năm kháng chiến chống Mỹ, hai người dần nảy sinh tình cảm và nên duyên sau ngày đất nước thống nhất. Bức ảnh chụp chung tại Đà Nẵng sau ngày giải phóng trở thành kỷ vật ghi dấu một thời chiến tranh gian khổ và tình yêu đẹp của họ. Sau chiến tranh, ông Nguyễn Ngọc Thanh không ngừng học tập, nghiên cứu, đảm nhiệm nhiều cương vị quan trọng trong Quân đội và trở thành một nhà giáo, nhà khoa học quân sự có uy tín.
Trung tướng, Giáo sư, Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Thanh sinh năm 1944 tại Hoài Đức, Hà Nội. Tháng 4-1962, ông tình nguyện nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời binh nghiệp từ một chiến sĩ trinh sát-kế toán. Sau quá trình rèn luyện, ông được cử đi học Trường Sĩ quan Pháo binh và sau khi tốt nghiệp được điều động về Trung đoàn Pháo binh 68. Năm 1967, ông cùng đơn vị vào chiến trường B1, Quân khu 5 chiến đấu.
Trong những năm tháng ở chiến trường Quảng Đà, ông gặp y sĩ Trần Thị Lê, một cô gái đồng hương đang công tác tại Ban Tổ chức Đặc khu ủy Quảng Đà. Cuộc gặp đầu tiên diễn ra đầu năm 1972 tại khu vực Dốc Gió. Ấn tượng ban đầu của ông là giọng hát quan họ Bắc Ninh của cô gái miền Bắc. Sau đó, hai người trao đổi thư từ, thăm hỏi và động viên nhau cùng hoàn thành nhiệm vụ. Trong một lần gặp năm 1973 tại Đại Lộc, ông Thanh và bà Lê cùng chia sẻ bữa cơm giản dị giữa chiến trường, chỉ có muối lạc nhưng chứa đựng sự chân tình của những người lính và cán bộ đang sống giữa gian khổ chiến tranh.
Sau ngày giải phóng Đà Nẵng tháng 5-1975, ông Nguyễn Ngọc Thanh tìm gặp lại người con gái đồng hương năm xưa. Hai người chụp chung một bức ảnh, về sau trở thành kỷ vật đặc biệt của gia đình. Bức ảnh được ông kỳ công làm lại trên nền gỗ thông tại Moscow vào năm 1990, khi ông đang học tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu mang tên Voroshilov. Đằng sau bức ảnh là cả một câu chuyện về những năm tháng chiến đấu, tình yêu và sự chờ đợi giữa chiến trường.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Ngày 3-4-1976, ông Nguyễn Ngọc Thanh và bà Trần Thị Lê tổ chức hôn lễ tại quê nhà. Sau đó, hai vợ chồng trở lại Đà Nẵng công tác. Gia đình lần lượt có hai người con, một trai và một gái. Trong những năm đầu sau chiến tranh, cuộc sống còn nhiều khó khăn, nhưng hai vợ chồng luôn động viên nhau vượt qua. Những chuyến đi thăm nhau, những hộp muối vừng giản dị hay những ngày tháng cùng phấn đấu trong công tác đã trở thành những kỷ niệm đáng nhớ của gia đình.
Về sự nghiệp, ông Nguyễn Ngọc Thanh tiếp tục học tập và trưởng thành qua nhiều cương vị. Ông học tại Học viện Quân sự Cao cấp, sau đó trở thành giảng viên Khoa Chỉ huy-Tham mưu. Năm 1989, ông được cử sang Liên Xô học tại Học viện Bộ Tổng Tham mưu mang tên Voroshilov. Trở về nước, ông tiếp tục công tác giảng dạy, nghiên cứu, bảo vệ thành công luận án tiến sĩ năm 1998 và đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng.
Năm 1996, ông được bổ nhiệm Phó giám đốc Học viện Quốc phòng; năm 1998 được phong quân hàm Thiếu tướng, năm 2007 được thăng Trung tướng. Ông được phong Phó giáo sư năm 2002 và Giáo sư năm 2005. Đến năm 2008, ông nghỉ hưu sau hơn bốn thập niên cống hiến trong Quân đội.
Bức ảnh sau chiến tranh vì thế không chỉ là một kỷ vật của tình yêu, mà còn là chứng nhân cho một chặng đường lịch sử. Từ những cuộc gặp gỡ giữa bom đạn ở Quảng Đà đến ngày đoàn tụ sau hòa bình, câu chuyện của Trung tướng Nguyễn Ngọc Thanh và bà Trần Thị Lê thể hiện vẻ đẹp của tình yêu, tình đồng chí và nghị lực của những con người đã đi qua chiến tranh. Đồng thời, hành trình từ người chiến sĩ đến một vị tướng, nhà giáo và nhà khoa học quân sự của ông Nguyễn Ngọc Thanh cũng cho thấy tinh thần học tập, phấn đấu bền bỉ và trách nhiệm với Quân đội, đất nước.
