Từ căn cứ chiến đấu đến công trường dựng xây

Sau ngày giải phóng, Đá Bàn bước vào một chặng đường mới. Từ vùng căn cứ với rừng núi hiểm trở, nơi đây trở thành địa bàn khai hoang, xây dựng kinh tế mới, phát triển sản xuất nông nghiệp và từng bước hình thành hệ thống công trình phục vụ đời sống nhân dân.

Đầu năm 1977, khi đất nước vừa bước vào những năm đầu xây dựng sau chiến tranh, ông Nguyễn Văn Tâm có mặt tại Đá Bàn theo sự điều động của Ban Kinh tế mới.

Theo lời kể của ông Nguyễn Văn Tâm, thanh niên xung phong có mặt tại Đá Bàn những ngày đầu sau giải phóng, thời điểm đó khu vực này vẫn là một vùng rừng rậm với nhiều cây cổ thụ. Những người đến đây phải sống trong các lán trại và thực hiện nhiệm vụ khai hoang đất rừng để sản xuất.

Điều kiện tự nhiên khi ấy còn nhiều khó khăn. Khu vực xung quanh lán trại vẫn là rừng, ban đêm có thể bắt gặp cọp, beo. Từ một vùng căn cứ địa trong chiến tranh, Đá Bàn bắt đầu chuyển sang một nhiệm vụ mới: khai phá đất đai, tổ chức sản xuất và xây dựng cuộc sống mới.

Năm 1978, Khu Kinh tế mới Hòa Sơn được thành lập tại Đá Bàn. Đến năm 1980, Nông trường bông Đá Bàn thuộc Công ty Bông Trung ương được hình thành.

Cũng trong những năm đầu sau giải phóng, hồ thủy lợi Đá Bàn được xây dựng, góp phần đưa nguồn nước phục vụ sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt cho các địa phương khu vực đồng bằng của thị xã Ninh Hòa.

Những công trình ấy từng bước tạo nên diện mạo mới cho vùng đất từng là căn cứ địa cách mạng. Từ một nơi chủ yếu gắn với rừng núi, chiến đấu và bảo vệ căn cứ, Đá Bàn dần trở thành địa bàn sản xuất, định cư và phát triển kinh tế.

Hành trình đó cũng cho thấy một chuyển biến quan trọng của Đá Bàn sau chiến tranh: những vùng đất từng được bảo vệ bằng sức người và ý chí trong những năm kháng chiến tiếp tục được khai phá bằng lao động, sản xuất và quyết tâm xây dựng cuộc sống mới