Từ căn cứ Đá Bàn đến những trận đánh trong kháng chiến chống Mỹ

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, Đá Bàn tiếp tục là nơi đứng chân của các cơ quan cách mạng và lực lượng vũ trang. Từ căn cứ này, nhiều trận đánh được tổ chức tại Dục Mỹ, Ninh Thượng và các địa bàn lân cận, góp phần tạo thế tiến công và giữ vững phong trào cách mạng ở phía Bắc Khánh Hòa.

Sau năm 1954, Đá Bàn tiếp tục giữ vị trí quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ. Những ngày đầu của cuộc chiến, đây là nơi đứng chân của Tỉnh ủy. Tiếp đó, Huyện ủy Ninh Hòa về căn cứ, trực tiếp chỉ đạo phong trào đấu tranh của quân và dân địa phương.

Từ Đá Bàn, bộ đội tổ chức nhiều trận đánh tại Dục Mỹ, Ninh Thượng và các địa bàn xung quanh, gây thiệt hại cho lực lượng địch. Cùng với bộ đội, quân và dân Đá Bàn cũng tổ chức nhiều trận đánh chống lại các đợt càn quét, bảo vệ căn cứ và các cơ quan cách mạng.

Theo hồi ức của ông Phạm Hữu Trí, những năm tháng làm giao liên tại Đá Bàn giúp ông có điều kiện chứng kiến hoạt động của các lực lượng giữa hai căn cứ Đá Bàn và Hòn Hèo. Năm 1965, ông tham gia lực lượng bộ đội ở căn cứ địa Hòn Hèo. Đến năm 1972, sau khi bị thương, ông được đưa về điều trị tại bệnh xá căn cứ Đá Bàn.

Do sức khỏe không còn phù hợp với nhiệm vụ chiến đấu, ông được tổ chức giao làm giao liên, đảm nhận việc chuyển thư, công văn qua lại giữa hai căn cứ Đá Bàn và Hòn Hèo. Công việc tưởng như thầm lặng nhưng có ý nghĩa quan trọng trong việc duy trì liên lạc giữa các cơ quan và lực lượng cách mạng trong điều kiện chiến tranh.

Đá Bàn khi ấy không chỉ là nơi đóng quân hay điều trị thương binh mà còn là một địa bàn chiến đấu, sản xuất và bảo đảm hoạt động của các cơ quan cách mạng. Trong điều kiện địch thường xuyên tổ chức càn quét, mỗi tuyến đường, mỗi khu vực trong căn cứ đều gắn với nhiệm vụ bảo vệ lực lượng và duy trì hoạt động cách mạng.

Những năm tháng ấy đã để lại trong ký ức những người từng sống và chiến đấu ở Đá Bàn hình ảnh về một căn cứ địa luôn trong trạng thái sẵn sàng đối phó với địch, góp phần giữ vững phong trào cách mạng cho đến những năm cuối của cuộc kháng chiến.