"Tư Cang" - Cụm trưởng chỉ huy mạng lưới tình báo có Phạm Xuân Ẩn

Nguyễn Văn Tàu, bí danh Tư Cang, sinh ngày 30 tháng 10 năm 1928 tại xã Long Phước, thành phố Bà Rịa. Ông tham gia cách mạng từ năm 1945 trong phong trào Thanh niên Tiền phong. Trong giai đoạn 1947-1954, ông là chiến sĩ quân báo của Việt Minh tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu, chuyên lừa lính Pháp để lấy tiền và tin tình báo. Năm 1954, ông tập kết ra Bắc, đổi tên thành Trần Văn Quang, làm Trung đội trưởng trinh sát kiêm Chính trị viên Đại đội đặc công, Sư đoàn 338. Năm 1961, ông quay lại hoạt động tại chiến trường miền Nam.

Tháng 4 năm 1962, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn của cách mạng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng đã thành lập mạng lưới tình báo A18 - tiền thân của Cụm tình báo H63, quy tụ những tình báo giỏi, am hiểu địa bàn, sẵn sàng hy sinh khi làm nhiệm vụ. Tháng 5 năm 1962, ông chính thức được giao nhiệm vụ chỉ huy Cụm H63. H63 trở thành một mô hình điệp báo chưa từng có tiền lệ trong lịch sử tình báo quốc phòng Việt Nam, quy tụ được những điệp viên hoàn hảo như Phạm Xuân Ẩn, bí danh Hai Trung, cùng nữ giao liên tình báo Nguyễn Thị Mỹ Nhung, bí danh Tám Thảo, và cô giao thông Nguyễn Thị Ba.

Từ năm 1966 đến trước Chiến dịch Mậu Thân đợt 1, ông đóng vai "người bà con ở quê" làm gia sư dạy ngoại ngữ cho điệp viên Tám Thảo, còn Tám Thảo làm thư ký, phiên dịch cho một đại tá tình báo Mỹ, cố vấn tại Bộ Tư lệnh Hải quân dưới bến Bạch Đằng - một cách bố trí vỏ bọc khéo léo để duy trì liên lạc thường xuyên mà không gây nghi ngờ cho phía đối phương trong suốt nhiều năm hoạt động bí mật giữa lòng Sài Gòn.