Từ cậu bé xứ Nghệ đến vị Cha già dân tộc

Từ cậu bé xứ Nghệ đến vị Cha già dân tộc

1. Tuổi thơ và chí lớn

Ngày 19 tháng 5 năm 1890, tại làng Hoàng Trù, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An, một cậu bé chào đời trong gia đình nhà nho yêu nước, được đặt tên là Nguyễn Sinh Cung. Cha của Người là cụ Nguyễn Sinh Sắc, một nhà nho đỗ Phó bảng; mẹ là bà Hoàng Thị Loan, người phụ nữ hiền hậu, cần cù và giàu đức hy sinh.

Tuổi thơ của Nguyễn Sinh Cung gắn liền với những vùng quê giàu truyền thống văn hóa, đặc biệt là làng Kim Liên, quê nội. Trong bối cảnh đất nước bị thực dân Pháp đô hộ, nhân dân phải chịu nhiều áp bức, Người sớm được nuôi dưỡng lòng yêu nước và ý thức về nỗi đau của dân tộc.

Những câu chuyện về các cuộc đấu tranh chống ngoại xâm, về những người yêu nước đứng lên vì độc lập đã góp phần hình thành trong Người một khát vọng lớn lao: tìm ra con đường để giải phóng dân tộc.

Khi theo cha vào Huế, Nguyễn Tất Thành có cơ hội học tập tại Trường Quốc học Huế và tiếp xúc với nhiều tư tưởng mới. Người khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối như Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, nhưng cũng nhận thấy những con đường cứu nước trước đó chưa đem lại thành công.

Từ những trăn trở ấy, Người quyết định tìm một hướng đi mới. Người muốn sang phương Tây để tận mắt tìm hiểu xem các nước đã làm gì, từ đó trở về giúp đồng bào mình thoát khỏi cảnh mất nước.

2. Ra đi tìm đường cứu nước (1911 – 1920)

Ngày 5 tháng 6 năm 1911, tại bến cảng Nhà Rồng, người thanh niên Nguyễn Tất Thành với tên gọi Văn Ba đã lên con tàu Amiral Latouche-Tréville, bắt đầu hành trình tìm đường cứu nước.

Đây là một quyết định mang ý nghĩa đặc biệt. Khi ấy, Người còn rất trẻ, không có trong tay tiền bạc hay địa vị, nhưng lại mang theo một khát vọng lớn lao dành cho dân tộc. Hành trình ấy không chỉ là chuyến đi đến những vùng đất xa lạ mà còn là hành trình tìm kiếm con đường giải phóng cho hàng triệu đồng bào.

Trong suốt những năm tháng bôn ba, Người đã đặt chân đến nhiều quốc gia, làm nhiều công việc khác nhau để kiếm sống. Từ phụ bếp, quét tuyết đến làm thuê, Người vừa lao động vừa học ngoại ngữ, đọc sách báo và quan sát cuộc sống của nhân dân ở các nước.

Qua thực tế ấy, Người nhận ra rằng người lao động ở nhiều nơi trên thế giới đều phải chịu cảnh áp bức, bất công. Nỗi đau của người dân Việt Nam không phải là vấn đề riêng biệt mà có mối liên hệ với cuộc đấu tranh của các dân tộc và những người lao động bị bóc lột.

Năm 1919, với tên gọi Nguyễn Ái Quốc, Người gửi Bản yêu sách của nhân dân An Nam đến Hội nghị Versailles, yêu cầu các quyền tự do, dân chủ và bình đẳng cho nhân dân Việt Nam. Dù bản yêu sách không được chấp nhận, sự kiện này đã đưa tên tuổi Nguyễn Ái Quốc đến với dư luận quốc tế.

Bước ngoặt quan trọng đến vào năm 1920, khi Người đọc bản Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V.I. Lênin. Từ đây, Người tìm thấy con đường cứu nước phù hợp: giải phóng dân tộc gắn liền với giải phóng giai cấp, với cuộc đấu tranh chống áp bức và bất công.

Cuối năm 1920, tại Đại hội Tours ở Pháp, Nguyễn Ái Quốc tham gia sáng lập Đảng Cộng sản Pháp, trở thành người cộng sản Việt Nam đầu tiên. Sự kiện này đánh dấu bước chuyển biến quan trọng trong nhận thức và con đường hoạt động cách mạng của Người.

3. Chuẩn bị và thành lập Đảng (1921 – 1930)

Sau khi tìm ra con đường cứu nước, Nguyễn Ái Quốc tiếp tục hoạt động tích cực trong phong trào cách mạng quốc tế, đồng thời hướng sự quan tâm về quê hương Việt Nam.

Người tham gia sáng lập Hội Liên hiệp thuộc địa, viết nhiều bài báo tố cáo chính sách cai trị của thực dân Pháp. Năm 1925, tác phẩm Bản án chế độ thực dân Pháp được xuất bản, vạch trần những thủ đoạn áp bức, bóc lột của chủ nghĩa thực dân đối với các dân tộc thuộc địa.

Cũng trong năm 1925, tại Quảng Châu, Trung Quốc, Người thành lập Hội Việt Nam Cách mạng Thanh niên, xuất bản báo Thanh niên và mở các lớp huấn luyện nhằm đào tạo những cán bộ cách mạng đầu tiên.

Đến năm 1927, những bài giảng của Người được tập hợp và xuất bản thành tác phẩm Đường Kách mệnh. Cuốn sách đã trình bày những vấn đề cơ bản về con đường cách mạng Việt Nam, góp phần chuẩn bị về tư tưởng, chính trị và tổ chức cho sự ra đời của một chính đảng cách mạng.

Đầu năm 1930, trước tình trạng các tổ chức cộng sản hoạt động riêng rẽ, Nguyễn Ái Quốc chủ trì hội nghị hợp nhất tại Hương Cảng, thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam. Hội nghị thông qua những văn kiện quan trọng, xác định phương hướng và nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam.

Sự ra đời của Đảng đã chấm dứt cuộc khủng hoảng về đường lối và tổ chức lãnh đạo của phong trào cách mạng, mở ra một bước ngoặt lớn trong lịch sử dân tộc.

4. Về nước lãnh đạo cách mạng (1941 – 1945)

Sau gần ba mươi năm hoạt động ở nước ngoài, ngày 28 tháng 1 năm 1941, Nguyễn Ái Quốc trở về Tổ quốc. Người chọn Pác Bó, Cao Bằng làm nơi hoạt động, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng trong nước.

Tại đây, dù điều kiện sinh hoạt vô cùng thiếu thốn, Người vẫn miệt mài làm việc, nghiên cứu tình hình và đề ra những chủ trương phù hợp với thực tiễn đất nước.

Tháng 5 năm 1941, Người chủ trì Hội nghị Trung ương 8, xác định nhiệm vụ giải phóng dân tộc là nhiệm vụ hàng đầu và quyết định thành lập Mặt trận Việt Minh. Chủ trương này đã tập hợp đông đảo các tầng lớp nhân dân, tạo nên sức mạnh đoàn kết rộng lớn cho cuộc đấu tranh giành độc lập.

Năm 1942, Người lấy tên Hồ Chí Minh và sang Trung Quốc hoạt động. Tại đây, Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam hơn một năm. Trong thời gian bị giam giữ, Người vẫn giữ vững tinh thần, sáng tác tập thơ Nhật ký trong tù, thể hiện ý chí kiên cường và tinh thần lạc quan trước nghịch cảnh.

Sau khi được trả tự do, Người tiếp tục trở về lãnh đạo cách mạng Việt Nam.

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân Việt Nam đã tiến hành cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945, giành chính quyền trên cả nước.

Ngày 2 tháng 9 năm 1945, tại Quảng trường Ba Đình, Hà Nội, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, long trọng tuyên bố sự ra đời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.

Từ đây, dân tộc Việt Nam bước sang một kỷ nguyên mới: kỷ nguyên độc lập, tự do.

5. Lãnh đạo hai cuộc kháng chiến (1945 – 1969)

Sau khi nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời, đất nước phải đối mặt với vô vàn khó khăn. Nạn đói, nạn dốt, tình hình kinh tế kiệt quệ và nguy cơ xâm lược từ các thế lực bên ngoài khiến chính quyền cách mạng đứng trước thử thách vô cùng lớn.

Trong hoàn cảnh ấy, Chủ tịch Hồ Chí Minh cùng Đảng và Chính phủ đã lãnh đạo nhân dân từng bước vượt qua tình thế hiểm nghèo, củng cố chính quyền và bảo vệ nền độc lập vừa giành được.

Ngày 19 tháng 12 năm 1946, trước cuộc chiến tranh xâm lược của thực dân Pháp, Người ra Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến, khẳng định ý chí chiến đấu của toàn dân tộc. Cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ nhưng đầy quyết tâm đã kết thúc thắng lợi với chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954, buộc thực dân Pháp phải chấm dứt chiến tranh xâm lược ở Đông Dương.

Sau năm 1954, miền Bắc được giải phóng, bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trong khi đó, nhân dân miền Nam tiếp tục cuộc đấu tranh chống đế quốc Mỹ và chính quyền Sài Gòn, hướng tới mục tiêu thống nhất đất nước.

Dù tuổi cao, sức khỏe ngày càng giảm sút, Chủ tịch Hồ Chí Minh vẫn luôn quan tâm sâu sắc đến sự nghiệp cách mạng và tương lai của dân tộc. Năm 1965, Người bắt đầu viết Di chúc, căn dặn những điều quan trọng đối với Đảng, nhân dân và thế hệ mai sau.

Trong Di chúc, Người thể hiện niềm tin vào thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến, đồng thời gửi gắm tình yêu thương đối với đồng bào, đặc biệt là thanh niên và thiếu niên, những người sẽ tiếp tục xây dựng đất nước sau chiến tranh.

Người từng căn dặn:

“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được hay không, chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em.”

Lời căn dặn ấy đến nay vẫn mang ý nghĩa sâu sắc, nhắc nhở mỗi học sinh về vai trò của việc học tập và trách nhiệm đối với tương lai đất nước.

6. Người ra đi, di sản ở lại

Ngày 2 tháng 9 năm 1969, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ trần tại Hà Nội, hưởng thọ 79 tuổi. Sự ra đi của Người để lại niềm tiếc thương sâu sắc trong lòng đồng bào Việt Nam và bạn bè quốc tế.

Cuộc đời của Người là hành trình dành trọn cho độc lập dân tộc, tự do của nhân dân và hạnh phúc của con người. Từ những năm tháng bôn ba nơi đất khách đến khi trở thành vị lãnh tụ của dân tộc, Người luôn giữ lối sống giản dị, khiêm nhường và gần gũi với nhân dân.

Không chỉ để lại những dấu mốc lịch sử quan trọng, Chủ tịch Hồ Chí Minh còn để lại một di sản tinh thần vô giá. Đó là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó, sự tận tụy với nhân dân và niềm tin vào sức mạnh của con người.

Năm 1987, UNESCO thông qua nghị quyết kỷ niệm 100 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, ghi nhận Người là Anh hùng giải phóng dân tộc và Nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam.

Những giá trị mà Người để lại vẫn tiếp tục được gìn giữ và phát huy trong đời sống hôm nay.

7. Bài học cho thanh niên hôm nay

Nhìn lại cuộc đời và sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh, em nhận thấy rằng điều làm nên tầm vóc của Người không chỉ nằm ở những chiến công lớn lao mà còn ở lý tưởng sống cao đẹp, tinh thần học hỏi và sự kiên trì theo đuổi mục tiêu vì dân tộc.

Bác đã cho thế hệ trẻ hôm nay những bài học quý báu.

Trước hết, đó là bài học về lòng yêu nước và khát vọng cống hiến. Yêu nước không chỉ thể hiện qua những lời nói lớn lao mà còn được chứng minh bằng những hành động thiết thực, phù hợp với khả năng và trách nhiệm của mỗi người.

Thứ hai, đó là tinh thần tự học và không ngừng hoàn thiện bản thân. Từ một người thanh niên ra đi với hai bàn tay trắng, Bác đã học hỏi nhiều ngôn ngữ, tiếp thu tri thức và tìm tòi con đường cứu nước. Điều ấy nhắc nhở em rằng việc học không chỉ để đạt điểm cao mà còn để hiểu biết hơn, trưởng thành hơn và có thể đóng góp cho xã hội.

Thứ ba, đó là ý chí vượt qua khó khăn. Cuộc đời Bác trải qua nhiều thử thách, nhưng Người chưa bao giờ từ bỏ mục tiêu độc lập cho dân tộc. Bài học ấy giúp em hiểu rằng những khó khăn trong học tập và cuộc sống không phải là lý do để chùn bước, mà là cơ hội để rèn luyện bản lĩnh.

Cuối cùng, đó là tinh thần đoàn kết và trách nhiệm với cộng đồng. Bác luôn đặt lợi ích của nhân dân lên trên lợi ích cá nhân, tin tưởng vào sức mạnh của sự đoàn kết. Là một đoàn viên thanh niên, em hiểu rằng mình cần sống có trách nhiệm, biết quan tâm đến những người xung quanh và tích cực tham gia các hoạt động của Chi đoàn, nhà trường và địa phương.

Ngày nay, chúng em được sống trong hòa bình, được học tập và phát triển trong một đất nước độc lập. Đó là thành quả được đánh đổi bằng biết bao hy sinh của các thế hệ đi trước.

Vì vậy, tiếp nối truyền thống ấy không nhất thiết phải bắt đầu bằng những việc lớn lao. Đó có thể là sự nghiêm túc trong mỗi giờ học, lòng trung thực trong kiểm tra, tinh thần giúp đỡ bạn bè hay sự nhiệt tình trong các hoạt động tình nguyện.

Cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã để lại cho em một suy nghĩ sâu sắc: mỗi người trẻ đều cần có lý tưởng để hướng tới và cần biến lý tưởng ấy thành hành động cụ thể trong cuộc sống.

Từ cậu bé xứ Nghệ năm nào đến vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc, hành trình của Bác là minh chứng cho sức mạnh của lòng yêu nước, ý chí và niềm tin. Những giá trị ấy sẽ mãi là ngọn đuốc soi đường cho thế hệ trẻ Việt Nam trên con đường học tập, rèn luyện và xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Nguồn tư liệu tham khảo:

-Hồ Chí Minh Toàn tập, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật.

-Bảo tàng Hồ Chí Minh: https://baotanghochiminh.vn

-Cổng thông tin điện tử Đảng Cộng sản Việt Nam: https://dangcongsan.vn

-Hồ Chí Minh, Đường Kách mệnh.

-Hồ Chí Minh, Bản án chế độ thực dân Pháp.

-Hồ Chí Minh, Di chúc.