Từ chàng trai xứ Nghệ đến người lính tên lửa

Sinh năm 1948 tại xã Nghi Hải, huyện Nghi Lộc cũ nay là phường Cửa Lò, lớn lên trong một vùng quê ven biển giàu truyền thống cách mạng, năm 1965, khi mới 17 tuổi, Hoàng Văn Nam đã khai tăng tuổi để tình nguyện nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời binh nghiệp đầy vinh quang.

Ông Hoàng Văn Nam cùng Chủ tịch nước Lương Cường trong chuyến thăm và giao lưu cựu chiến binh Việt Nam - Hoa Kỳ tại New York. Ảnh: NVCC

Khởi đầu là một chiến sĩ xạ thủ súng máy cao xạ 12,7mm thuộc Tỉnh đội Nghệ An, ông trực tiếp tham gia bảo vệ các mục tiêu trọng điểm như Cầu Cấm, sân bay Vinh, Cửa Lò. Những ngày đầu cầm súng dưới lưới lửa tầm thấp đã trui rèn cho ông sự bình tĩnh và phản xạ nhạy bén – những tố chất sống còn của một người lính phòng không sau này.Năm 1966, trước yêu cầu phát triển của quân đội, Hoàng Văn Nam được điều động đi học chuyển loại trắc thủ tên lửa SAM-2 tại rừng Yên Thế (tỉnh Bắc Giang cũ). Điều kiện huấn luyện vô cùng thiếu thốn, không có mô hình hiện đại, không có thiết bị mô phỏng, nhiều bài học kỹ thuật phải ghi nhớ bằng sơ đồ vẽ tay, bằng những buổi học xuyên đêm bên đèn dầu. Nhưng chính trong gian khó ấy, sự kiên trì, khả năng tư duy và tinh thần trách nhiệm của Hoàng Văn Nam dần bộc lộ. Tháng 5/1967, ông được bố trí làm trắc thủ cự ly – vị trí quan trọng trong kíp tên lửa, chịu trách nhiệm xác định cự ly, tham số mục tiêu để dẫn bắn chính xác.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Hoàng Văn Nam. Ảnh: Minh Quân

Giai đoạn 1967 - 1969, trong đội hình Tiểu đoàn 52, Trung đoàn 267, Hoàng Văn Nam đã tham gia bảo vệ thành phố Cảng Hải Phòng. Trận địa Minh Kha (An Hải, Hải Phòng) đã trở thành "trận địa thép" lừng danh, nơi kíp chiến đấu của ông đã bắn rơi nhiều loại máy bay hiện đại. Khả năng bám sát mục tiêu của ông Hoàng Văn Nam chính xác đến mức ông có thể phân biệt được tín hiệu máy bay thực với các loại nhiễu tạp phức tạp nhất. Chính tại đây, Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong một lần về thăm đơn vị đã trực tiếp cầm tay các trắc thủ và khen ngợi đây là những "bàn tay vàng" của binh chủng.

Trắc thủ cự ly Hoàng Văn Nam (thứ tư từ trái sang) đứng cạnh Đại tướng Võ Nguyên Giáp trong lần Đại tướng về thăm trận địa Minh Kha (An Hải - Hải Phòng) vào tháng 4/1968. Ảnh tư liệu: NVCC

Năm 1967, tại trận địa An Lão (Hải Phòng), khi máy bay Mỹ đánh phá ác liệt, một quả đạn 20mm bắn trúng khu vực máy phát điện. Trong lúc tìm cách lăn thùng dầu đang cháy ra xa để bảo vệ khí tài, Hoàng Văn Nam bị bỏng nặng và bị thương ở chân. Sau thời gian điều trị, ông nhanh chóng trở lại đơn vị, tiếp tục chiến đấu. Ngày 8/11/1967, ông được kết nạp Đảng ngay tại chiến trường – một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời người lính.