TỪ CHIẾN SĨ XE TĂNG ĐẾN NGƯỜI DÂN LÀNG
Tái hiện sự chuyển đổi từ người lính tăng thiết giáp trong các trận đánh năm 1975 sang vai trò một công dân nơi quê hương. Bài viết nhấn mạnh giá trị của kỷ luật, bản lĩnh được mang vào đời sống dân dã.
Ông Xuân Liêm bảo rằng cởi bộ quân phục là một nghi lễ khó. Ngày còn ở đơn vị, từng bước cơ động của 363 đều theo khẩu lệnh rất chặt; còn khi về làng, mọi thứ lại vận hành bằng những thói quen khác: tiếng gà gáy, giờ họp chi bộ, mùa vụ nối nhau. Người dân làng nhìn ông như nhìn một người anh cả từng đi qua bão tố, nhưng chính ông lại phải học cách trở thành người bình dị nhất.
Ông bắt đầu bằng những việc rất nhỏ. Sáng nào ông cũng dậy sớm quét sân, lau lại tấm ảnh chiếc xe tăng treo giữa nhà. Ông đăng ký làm tổ an ninh thôn, bởi những năm sau chiến tranh, tàn quân và vũ khí trôi nổi còn nhiều. Kinh nghiệm quan sát mục tiêu từ khoang thép giúp ông phát hiện mấy vụ buôn bán thuốc nổ còn sót. Ông nói với anh em trong thôn:
– Giữ bình yên cho dân cũng là nhiệm vụ của người lính.
Thương tật khiến ông không làm được việc nặng lâu, nhưng ông lại trở thành người giữ “đầu lạnh” trong mọi cuộc tranh luận của hợp tác xã. Khi chia ruộng khoán, ông đề nghị ưu tiên gia đình khó khăn chứ không ưu tiên mình. Cách hành xử ấy giống hệt quyết định ở Phước Long: chỉ bắn phát xuyên duy nhất để tránh sập nhà có dân trú ẩn.
Ông đem bản lĩnh của binh chủng vào đời sống: làm thủy lợi phải tính dòng chảy như tính hướng bắn; dạy lớp trẻ phải coi kỷ luật là giáp thép bảo vệ tâm hồn. Tôi hiểu rằng hành trình từ chiến sĩ xe tăng đến người dân làng không làm ông nhỏ lại, mà làm hình ảnh anh hùng trở nên gần hơn với nhân dân – đúng tinh thần “Thời hoa lửa”: con người bình thường làm nên điều phi thường rồi lại trở về để giữ những điều bình thường được nguyên vẹn.
