TỪ CHIẾN TRƯỜNG ĐẾN ĐỜI THƯỜNG – MỘT TẤM GƯƠNG SÁNG.

Vào một buổi chiều ở thôn An Liêm chúng em thấy được một làng quê yên bình đến lạ. Không còn tiếng bom rơi, không còn mùi khói súng, chỉ còn tiếng gió nhẹ thổi qua hàng tre và ánh nắng vàng nhạt rơi xuống mái nhà cũ. Trong không gian ấy, chúng em được ngồi đối diện với ông Nguyễn Xuân Liêm – một con người bình dị nhưng mang trong mình cả một thời hoa lửa của dân tộc.

Ở tuổi 79, ông vẫn minh mẫn, dáng ngồi ngay ngắn, đôi bàn tay chai sần đặt nhẹ trên đầu gối. Nhìn ông hôm nay, thật khó hình dung ông đã từng là người lính xe tăng đối mặt trực diện với bom đạn và cái chết.

Chúng em mở đầu câu chuyện bằng một câu hỏi chậm rãi:

-Thưa ông, khi nhìn lại cuộc đời mình, điều gì khiến ông nhớ nhiều nhất?

Ông im lặng giây lát, ánh mắt như lạc về một miền ký ức xa xôi, rồi ông nói:

-Ông nhớ nhất là những năm tháng cầm súng chiến đấu, bởi đó là quãng đời gian khổ nhưng cũng thiêng liêng và đáng tự hào nhất.

Lời nói của ông khiến chúng em chợt thấy sống mũi cay cay.

Chúng em lại hỏi ông tiếp:

-Vậy điều gì đã khiến ông quyết định nhập ngũ từ khi còn rất trẻ, thưa ông?

Ông kể, giọng chậm rãi nhưng rõ ràng:

-Năm 1965, ông mới mười chín tuổi thôi. Khi ấy, đất nước còn chia cắt, chiến tranh ác liệt. Bom đạn không chỉ rơi ở chiến trường mà còn trút xuống cả làng quê. Ông nghĩ đơn giản lắm các cháu ạ: nếu thanh niên không đứng lên thì ai sẽ bảo vệ Tổ quốc, ai sẽ giữ gìn quê hương. Thế là ông tình nguyện nhập ngũ, được biên chế vào Tiểu đoàn 53A, Tỉnh đội Thái Bình.

Chúng em hỏi tiếp, như muốn hiểu rõ hơn về những ngày đầu gian khó ấy của ông:

-Cuộc sống trong quân ngũ lúc bấy giờ chắc hẳn rất khắc nghiệt, thưa ông?

Ông gật đầu, giọng trầm xuống:

-Khắc nghiệt vô cùng các cháu ạ. Hành quân dài ngày, đói rét, thiếu thốn đủ thứ. Có những đêm phải ngủ giữa rừng sâu, bên tai là tiếng bom nổ. Nhưng chính trong gian khổ ấy, tình đồng chí, đồng đội trở nên thiêng liêng hơn bao giờ hết.

Đến tháng 5 năm 1972, ông được điều động sang Binh chủng Tăng – Thiết giáp. Chúng em hỏi ông:

-Khi trở thành lính xe tăng, ông có lo sợ không ạ?

Ông mỉm cười nhẹ:

-Sợ chứ các cháu. Ai mà không sợ cái chết. Nhưng ông nghĩ, đã khoác lên mình màu áo lính thì không cho phép bản thân chùn bước. Xe tăng là mũi tiến công chủ lực, nếu xe tăng dừng lại thì bộ binh phía sau sẽ gặp nguy hiểm.

Câu chuyện của ông dần đưa em trở về những ngày đầu năm 1975, thời điểm mang tính bước ngoặt của lịch sử dân tộc. Khi em nhắc đến trận đánh thị xã Phước Long, ánh mắt ông bỗng trở nên sâu thẳm. Chúng em khẽ hỏi:

-Thưa ông, vì sao trận Phước Long lại là ký ức không thể quên đối với ông?

Ông trả lời, từng chữ như được cân nhắc kỹ:

-Bởi đó là trận đánh sinh tử, nơi ông và đồng đội đã đặt cả mạng sống của mình để giành thắng lợi.

Ngày 2 tháng 1 năm 1975, đơn vị ông nhận lệnh phối hợp với Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142, Sư đoàn 7, Quân đoàn 4 tiến công thị xã Phước Long. Sau khi đánh chiếm khu vực phía ngoài, đơn vị tiếp tục tiến công vào trung tâm theo hướng ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi.

Chúng em hỏi:

-Lúc đó, tình thế của đơn vị ta ra sao, thưa ông?

Ông kể lại, giọng chậm nhưng dứt khoát:

-Địch tập trung lực lượng rất mạnh, hỏa lực dày đặc. Bộ binh ta thương vong nhiều. Mũi tiến công có ba xe tăng thì một xe hết đạn phải lùi lại, một xe bị kẹt pháo. Chỉ còn lại xe tăng 363 do ông trực tiếp chỉ huy, trong khi đạn dược cũng rất ít.

Nghe đến đây, chúng em không khỏi hồi hộp:

-Trong khoảnh khắc ấy, ông đã nghĩ gì?

Ông nhìn thẳng, giọng chắc nịch:

-Ông nghĩ nếu dừng lại thì đồng đội phía sau sẽ gặp nguy hiểm. Ông đã động viên anh em trong kíp xe và nói: Còn người, còn xe – một xe cũng tấn công.

Chiếc xe tăng 363 dũng mãnh lao lên giữa làn đạn dày đặc. Khi bị địch bao vây, ông vẫn bình tĩnh chỉ huy đánh trả, làm rối loạn đội hình đối phương. Chúng em hỏi tiếp:

-Điều gì giúp ông giữ được sự bình tĩnh giữa lằn ranh sống – chết ấy?

Ông trả lời ngắn gọn nhưng sâu sắc:

-Đó là niềm tin vào đồng đội, vào thắng lợi cuối cùng và vào chính nghĩa của cuộc kháng chiến.

Sau khi được tăng cường lực lượng, quân ta mở đợt tiến công mạnh mẽ, thị xã Phước Long hoàn toàn được giải phóng. Theo ông, chiến thắng này có ý nghĩa chiến lược vô cùng to lớn, tạo tiền đề cho những chiến dịch tiếp theo, đỉnh cao là Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.

Sau Phước Long, ông tiếp tục tham gia các trận đánh lớn như Xuân Lộc, Trạm Bom, sân bay Biên Hòa. Với những chiến công xuất sắc, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi chúng em hỏi về danh hiệu ấy, ông chỉ khiêm tốn nói:

-Danh hiệu đó không chỉ của riêng ông, mà là của những đồng đội đã ngã xuống vì Tổ quốc.

Năm 1987, ông nghỉ hưu với quân hàm Thiếu tá, trở về quê hương thôn An Liêm. Cuộc sống đời thường không còn tiếng súng, nhưng trong ông vẫn vẹn nguyên phẩm chất của người lính. Ông tích cực tham gia các hoạt động ở địa phương, luôn là tấm gương về tinh thần trách nhiệm và lòng yêu nước.

Trước khi chia tay ông ra về, chúng em hỏi ông câu cuối:

-Thưa ông, ông muốn nhắn gửi điều gì tới thế hệ trẻ hôm nay?

Ông nhìn em, giọng chậm rãi nhưng đầy tha thiết:

-Hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng rất nhiều máu xương. Các cháu hãy trân trọng, sống có lý tưởng, học tập và rèn luyện thật tốt để xứng đáng với sự hy sinh của thế hệ đi trước.

Rời ngôi nhà nhỏ ở thôn An Liêm, trong em vẫn vang vọng lời ông kể. Câu chuyện thời hoa lửa của Anh hùng Nguyễn Xuân Liêm không chỉ giúp em hiểu hơn về lịch sử, mà còn nhắc nhở em và thế hệ trẻ hôm nay phải biết trân quý hòa bình, sống có trách nhiệm và tiếp nối truyền thống vẻ vang của dân tộc.