Từ cô gái làng biển đến nữ Anh hùng ba lần được gặp Bác Hồ

Trần Thị Lý sinh năm 1946 tại xã Phú Hải, thị xã Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình (nay là phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị). Bà sinh ra trong một gia đình lao động nghèo nhưng giàu truyền thống yêu nước. Tuổi thơ của bà gắn liền với những chuyến chở cát trên sông Nhật Lệ và cuộc sống mưu sinh vất vả nơi vùng cửa biển.

Chính môi trường lao động từ nhỏ đã rèn luyện cho cô gái Phú Hải sức khỏe dẻo dai, tinh thần chịu khó và bản lĩnh vượt qua gian khó. Những phẩm chất ấy sau này trở thành nền tảng để bà hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trong những năm tháng chiến tranh ác liệt.

Khi đế quốc Mỹ mở rộng chiến tranh phá hoại ra miền Bắc, Đồng Hới trở thành một trong những địa bàn bị đánh phá dữ dội nhất. Trước tình hình đó, Trần Thị Lý tình nguyện tham gia lực lượng dân quân địa phương và được giao nhiệm vụ liên lạc cho Đảng ủy và Xã đội Phú Hải.

Giữa những trận bom dữ dội, cô dân quân nhỏ nhắn luôn xuất hiện ở những nơi nguy hiểm nhất để truyền đạt mệnh lệnh, vận chuyển đạn dược và bảo đảm thông tin liên lạc thông suốt. Sự nhanh nhẹn, gan dạ của bà khiến đồng đội ví như một chú sóc nhỏ thoăn thoắt giữa chiến trường. Từ đó, cái tên “Út Sóc Phú Hải” trở thành biệt danh thân thuộc và đầy tự hào.

Tên tuổi Trần Thị Lý gắn liền với nhiều chiến công nổi bật trong những năm tháng chống chiến tranh phá hoại.

Ngày 7/2/1965, trong một trận đánh ác liệt, bà đã không quản hiểm nguy, vận chuyển những hòm đạn có trọng lượng lớn hơn cơ thể mình, chèo thuyền vượt sông Nhật Lệ để tiếp tế cho đơn vị đang chiến đấu ở bên kia bờ. Sự dũng cảm ấy đã góp phần bảo đảm nguồn tiếp tế kịp thời cho trận địa.

Đặc biệt, trong trận chiến ngày 4/4/1965, khi bom đạn đối phương trút xuống dữ dội, bà bị sức ép bom vùi lấp gần hết cơ thể. Tuy nhiên, ngay sau đó, nữ dân quân trẻ tuổi đã tự mình đứng dậy, tiếp tục cầm súng chiến đấu và làm nhiệm vụ liên lạc.

Trong trận đánh này, bà cùng đồng đội góp phần bắn rơi 3 máy bay của đối phương, bảo vệ vững chắc trận địa phòng không địa phương.

Không chỉ dũng cảm trong chiến đấu, Trần Thị Lý còn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao đối với nhân dân. Ngay sau một trận không kích, phát hiện hầm trú ẩn của người dân bị sập, bà đã dùng đôi tay trần đào bới đất đá để cứu sống 5 người bị mắc kẹt bên trong.

Ở một lần khác, bà đã dũng cảm chèo thuyền đưa Bí thư Đảng ủy xã vượt sông giữa lúc máy bay đối phương liên tục oanh tạc, bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ huy chiến đấu của địa phương không bị gián đoạn.

Với những thành tích đặc biệt xuất sắc trong chiến đấu và phục vụ chiến đấu, ngày 1/1/1967, Trần Thị Lý được Đảng và Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi tuổi đời còn rất trẻ.

Sau chiến tranh, bà tiếp tục phát huy phẩm chất của người chiến sĩ cách mạng trên mặt trận lao động và xây dựng đất nước. Không chỉ năng động trong sản xuất, bà còn thể hiện năng lực quản lý khi đảm nhiệm nhiều công việc quan trọng và từng giữ chức Giám đốc Khách sạn Bạch Đằng tại thành phố Đà Nẵng.

Một trong những niềm vinh dự lớn nhất trong cuộc đời của Trần Thị Lý là ba lần được gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Những lần gặp gỡ ấy để lại trong bà nhiều kỷ niệm sâu sắc. Trước các chuyến công tác và tham dự sự kiện quốc tế tại Cuba và Liên Xô, bà đã được Bác Hồ trực tiếp căn dặn về phong cách ứng xử, tác phong giao tiếp và trách nhiệm của người đại diện cho hình ảnh đất nước Việt Nam.

Những lời dạy của Bác trở thành hành trang quý giá theo bà suốt cuộc đời.

Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Thị Lý từ trần năm 2000, hưởng thọ 54 tuổi. Dù đã đi xa, hình ảnh “Út Sóc Phú Hải” vẫn sống mãi trong ký ức của nhiều thế hệ người dân Quảng Bình và đồng đội năm xưa.

Cuộc đời của bà là minh chứng sinh động cho vẻ đẹp của người phụ nữ Việt Nam trong thời đại Hồ Chí Minh: dũng cảm trong chiến đấu, tận tụy trong lao động, khiêm nhường trong cuộc sống và luôn đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết.

Nguyên Trực (tổng hợp)