Từ cuốn nhật ký đã ngả màu đến câu chuyện về một người lính trẻ

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua kể từ ngày người lính trẻ Hoàng Hữu Thảo, Tiểu đội phó Tiểu đội 12, Tiểu đoàn 9, Đại đội 12, Trung đoàn 102, Sư đoàn 308 anh dũng ngã xuống bên bờ Nam sông Thạch Hãn, tỉnh Quảng Trị, nhưng những trang nhật ký, lá thư chưa kịp gửi, những vần thơ trong cuốn sổ tay và kỷ vật theo ông suốt những năm tháng Chiến tranh vẫn được gia đình gìn giữ như những báu vật thiêng liêng

Mỗi trang viết không chỉ lưu giữ ký ức về tuổi hai mươi đã gửi trọn cho Tổ quốc, mà còn tái hiện chân thực hình ảnh một người lính trẻ kiên cường, giàu lý tưởng, luôn đau đáu tình yêu quê hương, gia đình và khát vọng hòa bình.

Gần 54 năm sau ngày liệt sỹ hy sinh, những di vật ấy vẫn lặng lẽ kể câu chuyện về một thế hệ thanh niên sẵn sàng gác lại tuổi xuân, hiến dâng cả cuộc đời cho độc lập, tự do của dân tộc.

Không chỉ là ký ức của một gia đình, đó còn là những chứng tích  lịch sử quý giá, nhắc nhở các thế hệ hôm nay về giá trị của hòa bình và sự hy sinh không gì bù đắp được của những người đã mãi mãi nằm lại vì Tổ quốc.

Những trang nhật ký vượt thời gian

Liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo sinh năm 1952, quê ở xã Quảng Minh, thị xã Ba Đồn, tỉnh Quảng Bình (nay là xã Nam Gianh, tỉnh Quảng Trị).

Tháng 5/1970, khi đang là học sinh lớp 12 Trường Trung học phổ thông Lê Hồng Phong, ông đã gác lại ước mơ học tập để lên đường nhập ngũ theo tiếng gọi thiêng liêng của Tổ quốc.

Lần giở từng trang nhật ký đã ngả màu, những dòng chữ nhiều chỗ nhòe mực vì thời gian nhưng vẫn vẹn nguyên hơi thở của một thời hoa lửa, ông Hoàng Minh Sơn (69 tuổi), thôn Nam Minh Lệ, xã Nam Gianh, người cháu hiện đang thờ cúng liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo, không giấu được sự xúc động.

Mỗi nét chữ, mỗi trang viết, mỗi lá thư còn dang dở như đưa người đọc trở về hơn nửa thế kỷ trước, gặp lại một chàng trai tuổi đôi mươi giàu tình yêu quê hương, yêu gia đình, giàu lý tưởng cách mạng và mang trong mình khát vọng cống hiến mãnh liệt.

Thuốcnhuộm & Chất nhuộm

Điều khiến ông Sơn đau đáu nhất không chỉ là sự hy sinh của người bác khi tuổi đời còn quá trẻ, mà còn là những ước mơ còn dang dở được gửi lại trong cuốn sổ tay nhỏ.

Ở đó là những dòng nhật ký viết về trách nhiệm của người thanh niên đối với đất nước, về nỗi nhớ gia đình, nỗi đau mất mẹ, tình yêu, hành trình rèn luyện và ý chí quyết tâm  chiến đấu đến cùng vì độc lập, tự do của dân tộc.

Những trang nhật ký ấy vì thế không chỉ là di vật của một liệt sỹ, mà còn là lời tự sự chân thực của một thế hệ đã sống đẹp, sống có lý tưởng và sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc. Đó cũng là lý do gần 54 năm qua, gia đình luôn nâng niu, gìn giữ từng kỷ vật như báu vật vô giá, để câu chuyện về người lính Hoàng Hữu Thảo không chìm vào quên lãng, mà tiếp tục được kể cho các thế hệ hôm nay và mai sau.

Tâm sự với chúng tôi, ông Sơn chia sẻ: "Sau khi bác tôi hy sinh, vào năm 1972, đơn vị đã bàn giao cho gia đình giấy báo tử cùng ba lô và những di vật còn lại gồm: cuốn nhật ký, những lá thư chưa kịp gửi, một cuốn lịch, một bộ quần áo và một số vật dụng cá nhân..."

Suốt gần 54 năm qua, gia đình vẫn gìn giữ cẩn thận những kỷ vật ấy. Khi cẩn thận đọc lại từng trang giấy đã ngả màu thời gian, cả gia đình không khỏi xúc động. Những lá thư còn dang dở chưa kịp gửi về quê, những bài thơ do chính bác tôi sáng tác về tuổi học trò, về đồng đội và cuộc sống người lính đã tái hiện một tâm hồn giàu cảm xúc, luôn hướng về gia đình giữa những ngày  chiến tranh khốc liệt và nỗi đau mất mẹ, sự căm thù sâu sắc.

Nhận thấy giá trị đặc biệt của những di vật này, gia đình đã trao đổi với Hội Cựu chiến binh địa phương để gìn giữ và lan tỏa những câu chuyện, ký ức thiêng liêng về một thế hệ đã cống hiến trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.

Gia đình cũng mong muốn gửi những di vật này vào bảo tàng để có thể được bảo quản tốt và lưu truyền cho thế hệ mai sau.

Trong đoạn “Nhật ký không quên” được liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo viết ngày 21/9/1968 trong cuốn sổ tay nhỏ, những dòng chữ vẫn còn nguyên vẹn, chất chứa nỗi đau của một người con vừa mất mẹ bởi bom đạn chiến tranh cùng lời thề khắc cốt ghi tâm: “Trả thù cho mẹ. Giặc Mỹ đã giết Mẹ tôi bằng loại sát thương ca nông, đã làm mẹ tôi chết. Đúng 8 giờ 30 phút ngày 20 tháng 9 năm 1968 dương. Những đau xót đó ngày càng tăng và làm cho cuộc đời càng ngày càng khổ."

Chính nỗi đau mất mẹ, nỗi đau của quê hương bị chiến tranh tàn phá đã thôi thúc chàng trai trẻ khi còn chưa học xong lớp 12 tình nguyện lên đường nhập ngũ, mang theo khát vọng góp sức giành lại độc lập, tự do cho dân tộc.

Cũng trong cuốn sổ tay ấy còn lưu giữ bài thơ “Lên đường” do chính liệt sỹ sáng tác ngày 26/6/1967. Những câu thơ mộc mạc nhưng đầy khí phách đã thể hiện ý chí, khát vọng cống hiến của một chàng trai tuổi 18, đồng thời phản chiếu tâm nguyện chung của biết bao thanh niên Việt Nam thời bấy giờ, sẵn sàng hiến dâng tuổi xuân cho Tổ quốc: “Tôi lên đường giữa mùa Thu tháng Tám/ Rời gia đình làm nghĩa vụ vinh quang/Tôi ra đi vì hai chữ Bắc Nam/Vì thống nhất giang sơn Tổ quốc/Tôi ra đi với ý chí căm thù/Phục vụ nhân dân tôi đem hết sức mình/Vì Tổ quốc tôi sẵn sàng chiến đấu/Cho đất nước quê hương yêu dấu/Ngày mai được hạnh phúc huy hoàng."

Mỗi dòng nhật ký, mỗi vần thơ và từng kỷ vật còn lại không chỉ kể về cuộc đời của riêng liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo mà còn khắc họa chân thực chân dung một thế hệ thanh niên Việt Nam lấy lý tưởng phụng sự Tổ quốc làm lẽ sống.

Họ đã viết nên tuổi trẻ của mình không bằng những ước mơ riêng, mà bằng những bước chân ra trận và sự hy sinh lặng thầm cho hòa bình của dân tộc.

Chia sẻ với chúng tôi, ông Nguyễn Thanh Minh, Trưởng phòng Văn hóa-Xã hội xã Nam Gianh xúc động cho hay khi nhận được thông  tin gia đình liệt sỹ Hoàng Hữu Thảo vẫn còn lưu giữ những di vật quý như nhật ký, thư từ và các kỷ vật thời chiến, địa phương rất vui mừng và đã chủ động liên hệ với gia đình để tìm hiểu, sưu tầm tư liệu.