Từ Đại hội Ma Cao đến diễn đàn Quốc tế Cộng sản Moskva

Lê Hồng Phong, tên thật Lê Huy Doãn, sinh ngày 6 tháng 9 năm 1902 trong một gia đình nông dân nghèo tại xóm Đông Cửa, thôn Đông Thông, tổng Thông Lạng, nay là xã Hưng Thông, huyện Hưng Nguyên, tỉnh Nghệ An. Sinh ra và lớn lên tại một vùng quê có truyền thống yêu nước, tận mắt chứng kiến cảnh đất nước lầm than, nhân dân lao động bị áp bức, bóc lột nặng nề, ông đã sớm nuôi trong mình tư tưởng yêu nước và ý chí làm cách mạng ngay từ khi còn niên thiếu.

Tháng 3 năm 1935, tại Đại hội lần thứ nhất của Đảng tổ chức ở Ma Cao, ông được bầu làm Tổng Bí thư thứ hai của Đảng Cộng sản Đông Dương. Đến tháng 7 năm 1935, ông dẫn đầu đoàn đại biểu của Đảng ra dự Đại hội lần thứ VII Quốc tế Cộng sản tại Moskva, Liên Xô, nơi đại hội đã công nhận Đảng Cộng sản Đông Dương là một chi bộ chính thức của Quốc tế Cộng sản, và ông được bầu làm Ủy viên Ban Chấp hành của tổ chức này.

Sau khi trở về nước tiếp tục hoạt động cách mạng, ngày 22 tháng 6 năm 1939, ông bị thực dân Pháp bắt lần thứ nhất tại Sài Gòn, bị Tòa tiểu hình kết án 6 tháng tù giam và 3 năm quản thúc. Ngày 23 tháng 12 năm 1939, ông được thả nhưng bị trục xuất khỏi Nam Kỳ, áp giải về quản thúc tại quê nhà Nghệ An. Ngày 20 tháng 1 năm 1940, ông lại bị thực dân Pháp bắt lần thứ hai, giam tại Khám Lớn, Sài Gòn, và cuối năm đó bị đày ra Côn Đảo, nơi thực dân Pháp tìm mọi cách tra tấn, hành hạ ông. Trước sự tàn ác của kẻ thù, ông vẫn nêu cao chí khí cách mạng, vận động và chỉ đạo anh em tù đấu tranh chống lại chế độ hà khắc của nhà tù thực dân.