Từ đất Giàng, một chí lớn thành hình
Làng Giàng, vùng đất Dương Xá bên sông Mã, là quê hương của Dương Đình Nghệ. Từ một hào trưởng địa phương, ông từng bước trở thành một võ tướng có vai trò quan trọng trong cuộc đấu tranh giành lại quyền tự chủ đầu thế kỷ X. Chính vùng đất quê hương đã trở thành nơi ông tập hợp lực lượng trước khi tiến ra Bắc.
Dương Đình Nghệ xuất thân từ làng Giàng, còn gọi là Dương Xá, vùng đất thuộc Ái Châu xưa. Đây là khu vực có vị trí quan trọng ở miền Trung nước ta và cũng là nơi nhiều hào trưởng địa phương gây dựng thế lực. Theo Bảo tàng Lịch sử Quốc gia, Dương Đình Nghệ là một hào trưởng và từng là bộ tướng của họ Khúc trong thời kỳ Khúc Hạo và Khúc Thừa Mỹ nắm quyền.
Trong bối cảnh nhà Đường suy yếu, chính quyền họ Khúc từng bước xây dựng nền tự chủ. Dương Đình Nghệ trưởng thành trong chính thời kỳ ấy. Ông không chỉ có vị thế của một hào trưởng mà còn tham gia hoạt động quân sự, gắn bó với chính quyền họ Khúc. Khi quân Nam Hán tiến sang, cuộc đời ông bước sang một chặng đường mới: từ một võ tướng địa phương trở thành người trực tiếp đứng lên khôi phục quyền tự chủ.
Từ làng Giàng, ông bắt đầu tập hợp hào kiệt, xây dựng lực lượng. Nơi đây về sau trở thành địa danh gắn với một trong những cuộc khởi binh quan trọng nhất của lịch sử Việt Nam đầu thế kỷ X.
