TỪ ĐIỆN BIÊN PHỦ ĐẾN MÙA XUÂN 1975 – “THẦN TỐC” VÀ THỜI CƠ LỊCH SỬ

Năm 1954, khi Chiến dịch Điện Biên Phủ kết thúc thắng lợi, Võ Nguyên Giáp đã trở thành một trong những vị tướng được biết đến rộng rãi trên thế giới.

Nhưng hành trình của ông chưa dừng lại ở đó.

Trong những năm tiếp theo, Việt Nam bước vào một cuộc chiến tranh mới. Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ những trọng trách quan trọng trong quân đội và tham gia chỉ đạo cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Một trong những dấu ấn đặc biệt là năm 1972, khi cuộc chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ đối với miền Bắc diễn ra với quy mô lớn.

Theo các tài liệu của Quân đội nhân dân Việt Nam, Võ Nguyên Giáp đặc biệt quan tâm đến việc chuẩn bị thế trận phòng không và khả năng đối phó với B-52. Trong tháng 11-1972, ông nhấn mạnh yêu cầu phải đánh thắng B-52 trên bầu trời Thủ đô.

Chiến thắng “Hà Nội – Điện Biên Phủ trên không” cuối năm 1972 là một dấu mốc quan trọng của cuộc kháng chiến chống Mỹ.

Hai năm sau, cục diện chiến trường tiếp tục thay đổi nhanh chóng.

Đến năm 1975, những thắng lợi liên tiếp tạo ra thời cơ chiến lược để tiến tới giải phóng hoàn toàn miền Nam.

Ngày 1-4-1975, Bộ Chính trị chỉ đạo phải nắm vững thời cơ chiến lược, quyết tâm kết thúc chiến tranh trong thời gian ngắn nhất.

Ngày 7-4-1975, Đại tướng, Tổng Tư lệnh Võ Nguyên Giáp ký một bức điện gửi toàn quân, yêu cầu phải tranh thủ từng phút, từng giờ, tiến nhanh về phía trước để giải phóng miền Nam, với tinh thần quyết chiến và toàn thắng.

Bức điện ấy thường được nhắc đến với những câu mở đầu rất mạnh mẽ: “Thần tốc, thần tốc hơn nữa; táo bạo, táo bạo hơn nữa”.

Đây là một hoàn cảnh hoàn toàn khác Điện Biên Phủ.

Năm 1954, bài toán đặt ra là phải chuyển từ đánh nhanh sang đánh chắc, tiến chắc.

Năm 1975, bài toán lại là phải tận dụng thời cơ, hành động nhanh chóng để không bỏ lỡ cơ hội chiến lược.

Hai hoàn cảnh khác nhau nhưng có một điểm chung: quyết định quân sự phải xuất phát từ việc đánh giá đúng thực tế.

Trong mùa Xuân năm 1975, các chiến dịch liên tiếp diễn ra với tốc độ nhanh.

Chiến dịch Tây Nguyên tạo ra bước đột phá lớn. Tiếp đó là những thắng lợi tại Huế – Đà Nẵng và các hướng chiến lược khác.

Cuối cùng, Chiến dịch Hồ Chí Minh bắt đầu ngày 26-4-1975.

Ngày 30-4-1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh toàn thắng, đánh dấu kết thúc cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và mở ra thời kỳ đất nước thống nhất. Bộ Quốc phòng ghi nhận cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân 1975 diễn ra trong 58 ngày, từ ngày 4-3 đến ngày 30-4-1975; riêng Chiến dịch Hồ Chí Minh chính thức mở màn ngày 26-4.

Điều đáng suy ngẫm khi nhìn lại Võ Nguyên Giáp từ Điện Biên Phủ đến mùa Xuân 1975 là khả năng thích ứng trước những hoàn cảnh hoàn toàn khác nhau.

Năm 1954, ông đứng trước một tập đoàn cứ điểm mạnh và phải đưa ra quyết định kéo pháo ra, thay đổi phương châm tác chiến.

Năm 1975, ông đứng trước một thời cơ chiến lược đang mở ra và phải thúc đẩy hành động nhanh chóng.

Hai quyết định tưởng như trái ngược nhưng cùng hướng tới một nguyên tắc: phải đánh giá đúng thực tế và đặt mục tiêu thắng lợi của dân tộc lên trên sự bảo thủ trong kế hoạch.

Đối với thế hệ trẻ hôm nay, đó có thể là một bài học rất đáng suy ngẫm.

Không phải lúc nào nhanh cũng tốt, cũng không phải lúc nào chậm cũng an toàn.

Điều quan trọng là phải biết mình đang ở đâu, mục tiêu là gì và thời cơ đang mở ra như thế nào.

Từ khu rừng Trần Hưng Đạo năm 1944, qua Việt Bắc 1947, Biên giới 1950, Tây Bắc 1952, Điện Biên Phủ 1954 rồi mùa Xuân 1975, cuộc đời Võ Nguyên Giáp gắn với những bước ngoặt lớn của lịch sử dân tộc.

Một con người đã đi qua hơn ba thập kỷ chiến tranh, từ một đội quân chỉ có 34 chiến sĩ đến những chiến dịch có quy mô rất lớn.

Và câu chuyện về ông, xét cho cùng, không chỉ là câu chuyện về một vị tướng.

Đó là câu chuyện về một thế hệ đã sống trong thời hoa lửa, dành tuổi trẻ cho độc lập, tự do và thống nhất đất nước.