TỪ ĐỘ MANG GƯƠM ĐI MỞ CÕI: HUYỀN THOẠI VỀ "THI TƯỚNG RỪNG XANH" HUỲNH VĂN NGHỆ

TỪ ĐỘ MANG GƯƠM ĐI MỞ CÕI: HUYỀN THOẠI VỀ "THI TƯỚNG RỪNG XANH" HUỲNH VĂN NGHỆ

Lịch sử dân tộc Việt Nam từng chứng kiến những trang kiêu hùng nơi ngòi bút và cây súng hòa làm một. Nhưng hiếm có một cuộc đời nào mà khí chất thi sĩ và bản lĩnh tướng lĩnh lại quyện hòa thắm thiết, rực rỡ đến thế như cuộc đời của Thi tướng Huỳnh Văn Nghệ — người con ưu tú của miền Đông gian lao mà ngời sáng chiến công, người đã để lại cho mây trời Nam Bộ một hồn thơ bất tử giữa khói lửa vinh quang.

Sinh ra nơi dòng sông Đồng Nai hiền hòa chảy qua làng Tân Tịch, cậu bé "Tám Nghệ" lớn lên trong cái nghèo nhưng thấm đượm tinh thần thượng võ và đạo lý làm người từ người cha dạy võ. Nhấp châm vào dòng chảy cách mạng từ những năm 1930 khi làm công chức Sở Hỏa xa Sài Gòn, dấn thân qua những tháng ngày gian nan lưu vong đất Thái, ông trở về cội nguồn Đất Cuốc (Tân Uyên) để gây dựng ngọn lửa nghĩa quân.

Tháng Tám năm 1945, giữa bão táp cách mạng, Huỳnh Văn Nghệ trực tiếp chỉ huy lực lượng giải phóng cướp chính quyền ở Biên Hòa. Và rồi, miền Đông Nam Bộ bước vào những ngày kháng chiến trường kỳ. Nơi mảnh đất Chiến khu Đ "gian lao mà anh dũng", tên tuổi của ông gắn liền với vai trò Tư lệnh Khu 7, người anh cả của những trung đoàn miền Đông gan góc.

Năm 1948, trên đường Tánh Linh - Định Quán, trận La Ngà do ông trực tiếp chỉ huy đã bẻ gãy hoàn toàn đoàn xe quân sự tinh nhuệ của thực dân Pháp, tiêu diệt hàng trăm tên địch. Chiến thắng lẫy lừng ấy vang dội ra tận chiến khu Việt Bắc. Đích thân Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trìu mến cởi chiếc áo trấn thủ cá nhân của Người để gửi tặng riêng cho vị Trung đoàn trưởng tài ba nơi miền Nam ruột thịt — một kỷ vật thiêng liêng tạc nên tình Bác với tướng sĩ tiền phương.

Thế nhưng, điều khiến cái tên Huỳnh Văn Nghệ sống mãi trong lòng nhân dân không chỉ là những chiến công hiển hách trên bản đồ quân sự, mà còn là trái tim dạt dào tình yêu quê hương đất nước được đúc kết qua từng vần thơ. Giữa những đêm rừng sâu thẳm, bên ngọn đèn dầu heo hút giữa tiếng pháo gầm, vị Tư lệnh ấy đã hạ bút viết nên những câu thơ làm rung động hàng triệu trái tim Việt Nam suốt nhiều thế hệ:

"Từ độ mang gươm đi mở cõi Trời Nam thương nhớ đất Thăng Long."

Chỉ với hai câu thơ ấy, ông đã gom trọn cả hành trình hàng trăm năm mở đất của tổ tiên, nối liền dải gấm vóc từ miền Bắc cội nguồn đến dải đất phương Nam bao la. Thơ của ông không phải là sự ủy mị, mà là tiếng gọi của núi sông, là khí phách của người sĩ phu khoác áo vải đứng lên giữ nước. Trong tay ông, cây súng bảo vệ xóm làng, còn ngòi bút bảo vệ đền thờ tâm hồn của dân tộc.

Kinh qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, kinh qua những vị trí từ chỉ huy chiến trường đến lãnh đạo ngành Lâm nghiệp sau ngày hòa bình, Huỳnh Văn Nghệ vẫn vẹn nguyên một tấm lòng thanh bạch, kiên trung và nhân hậu. Khi ông ngã xuống vào mùa xuân năm 1977, miền Đông mất đi một người con huyền thoại, nhưng nhân dân đã mãi mãi giữ lại hình ảnh một "Thi tướng rừng xanh" huyền thoại.

Hôm nay, đứng dưới bóng mát của những ngàn cây đại ngàn Chiến khu Đ hay bước đi trên những con đường mang tên Huỳnh Văn Nghệ giữa lòng đô thị sầm uất, chúng ta như vẫn nghe vạch vòi trong gió tiếng gươm khua và tiếng thơ vang vọng. Cuộc đời của Anh hùng LLVTND Huỳnh Văn Nghệ chính là bài học kiêu hãnh nhất về lý tưởng sống của thế hệ trẻ: Hãy sống sao cho xứng đáng với mảnh đất ta đang đứng, để mỗi bước chân cống hiến hôm nay đều nối tiếp khúc ca "mở cõi" kiêu hãnh của cha anh!